Het Kapersnest

Zwarte gaten rukken op. Daarom graag uw aandacht voor het nieuwe verteltheater ‘Les Astres de Madame Toutou’: zie KapersNieuws.

Enteren!

Mits continu opbouwen en weer afbreken is na twintig jaar de eerste poëziereis (totaalgeluid:) ‘van Strombolicchio tot Navagio’ van Peter HH afgelopen, als vijf cd’s voor in één box, sporend van explosief tot uitdijend – de dieperik in. Een exploratiereis die soms voorbij de huidige territoriale wateren in de poëzie op verkenning ging, een kwetsbare – tot zinken gedoemde – ontsnappingspoging. Die poging telde. Vele gedichten – hard én zacht, licht én donker – lenen zich beter om intiem thuis te (her)lezen of als wolken voor je geestesoog te zien voorbijtrekken en vroegen om nooit voorgelezen te worden: ook die blijven op papier doorheen de jaren overeind staan. Wel kon Peter als troubadour op het podium enkele gedichten (dié poëmen die er zich toe leenden) op avontuurlijke wijze ‘uitvergroten’ wat soms helaas – tot zelfs eens gruwelijk – de aandacht afleidde van de fonkelende verzen die zonder Peters klankkast, op papier, in al hun complexiteit ook vanzelve blijven zingen – ‘oud’ en ‘nieuw’ aaneenschakelend, doornen tot een roos. Doch ‘horen wil wie hoort’...

OKTOBER 2008

Terwijl Het Kapersnest her en der weer scholen en bibliotheken bezoekt, duiken Peter en Noëlla ook op in Cultuurcentra zoals in Baarle-Nassau (24/10 met dierenverhalen) en in het Belgische Overpelt (CC Palethe, zondag 26/10 om 13u30 n.a.v. 'LETTERFRETTER'-tournee van Art Forum vzw: 'De overtocht van Paddy O'Neill' +8 j.)

Peter zelve wordt solo gesignaleerd met zijn 'Avontuurlijke reis doorheen de poëzie' voor jongeren (bv. bibliotheek Genk 15/10 om 15u.) maar her en der in Vlaanderen ook voor (jong-)volwassenen:
- zondag 5/10 tussen 15u.en 16u. intieme voordracht uit Navagio n.a.v. Het Andere Boek in de Grote Zaal van het Antwerpse Zuiderpershuis ('het beste uit de Vlaamse poëzie') met o.a. ook Peter Verhelst en Bart Meuleman
- donderdag 23/10 om 20u30 in CC DE BORRE te (Speelpleinstraat 10 te 3360 -) Bierbeek (B): première samen met KapersnestRidder Elvis Peeters: 'Peeters Holvoet-Hanssen: Woordenwals' - een stomende literaire revue die gaat waar andere literaire programma's ophouden... Reserveer tel. via 016 46 14 00 of via ticket@deborre.be

--- intussen werkt Peter samen met Koenraad Dedobbeleer en Narcisse Tordoir i.o. DWB en Cera voor 'Factory nr. 4', crossdisciplinair project dat op 10 december '08 zal worden voorgesteld in het STUK te Leuven.

Hieronder vindt u info over de avontuurlijke lezingen en intense schrijfworkshops die Noëlla Elpers en Peter Holvoet-Hanssen samen brengen voor kinderen/jongeren, om bravoure en liefde voor boeken (en poëzie) aan te wakkeren. Ze doen dat onder de vlag van Het Kapersnest. Info over hun publicaties: klik op hun namen op 'KapersBio'.
* N.a.v. haar succesvolle historische (maar actueel aanvoelende ) jeugdroman Dolores! (2007; +13-14 jaar e.o.; Thea Beckmanprijs ’07 – Boekenleeuw ’08 – shortlist Gouden Uil ’08) geeft Noëlla Elpers ook solo lezingen vnl. voor de leerlingen van de eerste drie jaren van het secundair onderwijs.
** Peter Holvoet-Hanssen (Debuutprijs 1999; Vlaamse Cultuurprijs 2008) doet dat ook, doch vanaf (15-)16 jaar, n.a.v. zijn poëzie. Hij wordt ook vaak gevraagd voor volwassenen, voor intieme lezingen tot wervelende voordrachten van poëziekelders tot -zolders, voor leesgroepen en allerhande verenigingen en bibliotheken tot op grote poëziefestivals.

- Het Kapersnest brengt met een unieke formule (en dat sinds 1994) eigenzinnige lezingen en workshops in scholen/bibliotheken/..., steeds geënt op de grappige én ontroerende jeugdboeken van Noëlla Elpers (desgewenst komt de 'kaperskapiteine' solo vertellen maar met echtgenoot-dichter/auteur/troubadour Peter Holvoet-Hanssen is extra avontuur gegarandeerd). Haast alle boeken van Noëlla werden genomineerd voor de Kinder- en Jeugdjury Vlaanderen - Beloega en Geheimen van de wijde zee tevens voor de 'de Kleine Cervantes'jeugdliteratuurprijs van de Stad Gent, Dolores! kreeg de Thea Beckmanprijs 2007.

- Het Kapersnest bedenkt ook concepten op maat én voert ze uit (voor ABC2004, Time Festival/Corpus Brugge 2005, Antwerpen Boekenstad 2006, anno 2007: interviews voor jong en oud met zgn. 'Kapers Op De Kust' (Jan De Smet e.a.) in de Antwerpse Permeke-bibliotheek, dierenverhalen voor KBC-Rockoxhuis,...).
Zo schreef Noëlla Elpers een verhaal voor jong en oud, passend bij uitgekozen beelden in het Openluchtmuseum Middelheim te Antwerpen - wat in 2004 en '05 resulteerde in onvergetelijke vertelwandelingen in Halloweensfeer.
Watou, augustus 2006: Het Kapersnest bracht een schrijfworkshop op de Lerarendag (i.s.m. Klasse) die lang bleef nazinderen.
2007: voor het Antwerpse festival 'O Dierbaar Antwerpen' schreef Noëlla Elpers twee dierenverhalen i.o. van het KBC-Rockoxhuis, een prachtig museum in Antwerpen. Die verhalen zijn te lezen in de verzamelbundel Dierbaar (Lannoo, 2007) en werden verschillende keren in de kelder van het museum tot leven gebracht.

- Het Kapersnest is vooral bekend geworden door de workshops voor Antwerpen Wereldboekenstad ABC2004 (lovende recensie in De Morgen 4/11/04). Voor dit project werd de voorkeur gegeven aan scholen waar cultuurparticipatie geen voor de hand liggende zaak is. Ook in 2006 is Het Kapersnest met steun van Antwerpen Boekenstad 'op tournee' geweest.

- Het Kapersnest richt zich vooral tot drie doelgroepen:

1: voor het 3de en 4de leerjaar van het Lager Onderwijs brengt Het Kapersnest een nieuwe formule: 'Dierenverhalen'. Duur: 1 uur tot 1'15'', voor max. 50 leerlingen.
Noëlla en Peter brengen een verhaal tot leven uit de verhalenbundel Dierbaar. Daarnaast brengen ze stukjes uit de dierenboeken die Noëlla schreef. Thema's als plagen en 'anders zijn' komen op een speelse manier aan bod. Het is een verrassende formule waarbij onverwachte dingen kunnen gebeuren in een betoverende setting.
Benodigdheden: verduisterbare ruimte (liefst ook gordijn of kamerscherm waarachter Het Kapersnest zich kan verbergen en verkleden) en overheadprojector.
Noëlla Elpers en Peter Holvoet-Hanssen werken samen voor deze formule. Met z'n tweeën zorgen ze voor een bijzondere dynamiek.

2: voor het 5de en 6de leerjaar van het Lager Onderwijs brengt Het Kapersnest een schrijfworkshop rond Geheimen van de wijde zee.
Het Kapersnest entert het klaslokaal en bouwt het om tot een gezonken schip van woorden...
Van deze workshop bestaat een korte en een langere versie.
De lange versie brengt Het Kapersnest voor een kleine groep van een 25-tal leerlingen en duurt 1'30'' uur. Na een 'inspiratiemoment' in de geheimzinnig aanvoelende ruimte en een 'toonmoment' worden de leerlingen aan het werk gezet. Noëlla begeleidt proza, Peter poëzie - theater muziek. Ze worden uitgedaagd om hun verhaal, gedicht, lied/toneelstukje voor de klas te brengen en krijgen nuttige schrijf- en voordrachttips.
De kortere versie brengt Het Kapersnest voor een grotere groep: tot 75 kinderen. De inhoud blijft ongeveer gelijk, maar het zelf schrijven is hier beperkt en 'het voor de klas brengen' valt weg. Van de leerkrachten wordt verwacht dat ze verder aan de slag gaan in de klas. Voor grotere groepen ligt de kostprijs van de voorstelling hoger. Locatie kan ook een bibliotheek of Cultuurcentrum zijn.
Benodigdheden: verduisterbare ruimte, tafel.
Noëlla Elpers en Peter Holvoet-Hanssen werken samen voor deze formule.

3: voor het 1ste, 2de, en eventueel 3de secundair geeft Noëlla Elpers lezingen zonder Peter Holvoet-Hanssen. De lezing gaat over haar historische jeugdroman Dolores! (Van Goor, 2007). Noëlla leest voor en vertelt. Daarna volgt een uitgebreide vragenronde. Voorkennis van het boek is wel gewenst. De lezing past in het kader van de lessen Nederlands en geschiedenis.

LEZINGEN VAN HET KAPERSNEST GESUBSIDIEERD DOOR STICHTING LEZEN

Alle bibliotheken, scholen of (jongeren)organisaties in het Vlaamse land kunnen een soortgelijke lezing/workshop aanvragen (voorkeurdagen: maandag en vrijdag).
Boek tijdens 3 perioden in het jaar om een gesubsidieerde lezing te bekomen:
- vindt de lezing plaats tussen 1 januari en 31 maart? Als organisator kan u steun aanvragen bij Stiching Lezen tussen 1 en 31 oktober;
- vindt de lezing plaats tussen 1 april en 31 augustus? Als organisator kan u steun aanvragen bij SL tussen 1 en 31 januari;
- vindt de lezing plaats tussen 1 september en 31 december? Als organisator kan u steun aanvragen bij SL tussen 1 en 31 mei.

Alle info bij:
An Stessens van Stichting Lezen
Frankrijklei 130/4 te 2000 Antwerpen
Tel. (00 32) (0)3.201.00.32
anstessens@stichtinglezen.be

Noëlla Elpers en Peter Holvoet-Hanssen, met meer dan veertien jaar ervaring voor de meest uiteenlopende doelgroepen, werken vaak samen = Het Kapersnest.

De Vertelboom

Leun met je gedachten tegen mijn boom.
Droom zacht, maar pas op voor de krokodil...
Luister en haal geest en lichaam uit de nacht.
Zie je, het verhaal wordt maneklaar.
Daar is de weerwolf, oe-oe-oe!
En daar is het heksje, o-o-o!
Zo mooi ben jij in mijn verhalenwereld:
de grote egel eet er kotelet,
de draak komt aangevlogen om de prins,
wat is hij een lekker appeltje.
Mijn vertelboom ruist verhalen, vrolijk en droevig.
Je wordt wakker met een streel van de zon.
Het leven is zo sterk.

Uit de aantekeningen van Hilde 'Heks Lilo' Leenaerts (1961-2008)

«««

.

Nu PHHs poëziereis/exploratie (5 bundels 1998-2008) afgelopen is, vanaf de exploderende bloemlezing Strombolicchio tot het maniakaal geconstrueerde, in de diepten uitdijende Navagio (van grote lof weerom tot 1 keer onbegrip en nijd), incl. afscheid personage Sneeuwmaker, bereidt Peter de komende jaren een tweede poëziereis voor die heel anders zal zijn, niet theatraal maar aardser en puur minnestrelend. Vanaf september 2008 worden typische attributen en kapersvoordracht nog enkel getoond aan jongeren tijdens de avontuurlijke lezingen onder de vlag van Het Kapersnest - voor volwassenen sporadisch tijdens de poëtische sessies met het dolende vertelgezelschap 'Les Astres de Madame Toutou' of in het 'Theater van de Fonkelende Duisternis' (van Villon, via Lautréamont tot Artaud) met kompaan Don Fabulist.
Hier een overzicht: een golf van warme woorden voor PHH-poëzie 1998-2008.

«««

.

Schrikkeldag 29.02.08 werd PHHs vijfde bundel met zgn. wrakhoutgedichten Navagio te water gelaten. Die dag praatte hij uitgebreid, samen met zijn ‘kaperskapiteine’ Noëlla ‘Dolores!’ Elpers, op RAMBLAS: herbeluister hier.

Hier (deel 1) en hier (deel 2) kun je ook Peter Hh beluisteren die op 2 april tussen 12u en 14u te gast was bij VPRO-Radio 6/Cantina bij Jaap Boots. Na een dik kwartier kan u hem de hele lunchtijd horen praten 'van Strombolicchio tot Navagio' met eigen platenkeuze...

Zo luidde de speech van hoogleraar en criticus Prof. Joris Gerits op de presentatie in het Antwerpse ‘t Karveel:

Peter Holvoet-Hanssen
Navagio. Wrakhoutgedichten
Prometheus, Amsterdam, 2008.

Al bijna twee decennia geleden maakte Peter Holvoet-Hanssen plannen voor een hallucinante poëtische cruise. Hij had een reisroute uitgestippeld, kaarten getekend voor wat hij zelf zijn ‘poëtische exploraties’ noemde. Zijn gedichten dus. Hoewel Strombolicchio chronologisch als zijn tweede bundel verscheen, bevat hij zijn oudste gedichten en al een eerste dieptepunt. In de cyclus ‘Voorbij Vuureiland’ bereikt het schip van Pierre Creuxpied de nulmeridiaan.

De nulmeridiaan

Ik hoorde bij het schuim van de zee
zag mantraroggen als reuzenmeeuwen onder water
zonk voorbij de ongeziene zones van de dieperik
met mijn lantaarn beschenen
in de kluwens van de slechtste slechterik
ik kwam boven en ik was verdwenen

Voor de Nieuwe Wereld zijn wij
buitenstaanders
voor de Oude Wereld zijn wij
vrijbuiters, niet van deze wereld

Toen is de waterspiegel van de wand gevallen
‘Je was weg – zelfs niet op de Borobudur te vinden.
Je woordenspel liep uit de hand.’
‘Toch niet, ik was op Vuureiland.’

Laat mij gaan – ik zak
tot aan de nulmeridiaan

In de imaginaire dialoog aan het einde van ‘De nulmeridiaan’ weerlegt de dichter dat zijn woordenspel uit de hand liep en hem onvindbaar maakte.
Het woordenspel van Peter Holvoet-Hanssen loopt niet uit de hand, het geeft hem integendeel de mogelijkheid om te ontsnappen uit de dwangbuis van de taal door het inschakelen van zijn verbeelding, het oproepen van fantasmen die de lezer geboeid leest en ziet, het toveren met woorden. Dat heeft hij overtuigend gedemonstreerd in Dwangbuis van Houdini, zijn officiële debuut, onmiddellijk goed voor een bekroning in 1999 met de literaire debuutprijs.
In 'Sneeuwroos', het afsluitend gedicht van de eerste cyclus van Dwangbuis van Houdini, maakt deze dichter, die een schakelaar van woorden van ongelijke herkomst is, het recept bekend van zijn poëtisch schipperen met taal.

Maak een snoer -
(...)
schakel fladderende woorden tot een zwerm aaneen
nieuw met oud, vertakking en verstrakking tot monding
cirkels op het water tot een toverspreuk, sneeuwzeker
verzen zwaar en licht tot een gedicht, misschien
doornen tot een roos.

(p. 18)

In Dwangbuis van Houdini spreekt een dichter met woorden die aan de werkelijkheid ontleend zijn over het sprookje van het leven dat ook op een nachtmerrie gelijkt. 'het zaad van verbeelding muteerde in een ijzig tranendal' lezen we in 'Gedicht van ontluistering' (p. 46).
Met de vossensprong Santander dacht Peter Holvoet-Hanssen zijn poëtische cruise als een drieluik te kunnen afsluiten, maar zijn kwaadaardig alter ego. J. Enterhaeck verplichtte hem om er een prozavervolg aan toe te voegen, Het werd de anti-roman De vliegende monnik, waarin de ideeën, opinies, overtuigingen van de dichter over wat er aan het gebeuren is in zijn en onze wereld met zijn oorlogs- en godsdienstwaanzin, groeiende onverdraagzaamheid en stroomlijning van de cultuur door marketeers exploderen in teksten waarin poëzie tot proza stolt en proza poëzie wordt, waarin duale denkpatronen worden verlaten en hallucinaties en dromen als betekenisvol en niet te veronachtzamen worden beschouwd.
In het hoofd van een schrijver is alles mogelijk: ‘Daar ontmoet je fantasmagorieën - spoken zeg maar - (...), hoor je echo’s van het verleden, zie je flitsen van de toekomst’ zegt een van de vertellers, die alter ego’s van de auteur zijn in De vliegende monnik.
Nadat hij de draad van zijn hersenspinsels had uitgesponnen en doorgeknipt kon Peter Holvoet-Hanssen zich weer wijden aan het Spinalonga-project. Met kaperskapiteine en dochter vloog hij naar Kreta en bezocht er het eilandje Spinalonga, tot in 1957 een leprakolonie. De 44 gedichten van Spinalonga, geschreven tussen 2002-2005, exploreren ‘ het spanningsveld tussen levenskracht en lijden’, zoals in de eerste aantekening aan het slot van de bundel wordt vermeld. Dat Spinalonga-project werd op 4 februari 2008 bekroond met de Cultuurprijs Poëzie van de Vlaamse gemeenschap.
In de krant – De Morgen van 5-2-08 – stond volgend citaat uit het juryverslag: ‘We hebben vooral gewaardeerd dat Peter Holvoet-Hanssen een bijna dwangmatig dichter is, een man die moet schrijven, voor wie dit levensnoodzakelijk is. Het is niet de poëzie van iemand die even poëzie gaat maken. Hij vlecht en spint een cocon in zijn verhalen waarin je na verschillende keren lezen de overweldigende logica ontdekt.’
Dat die bekroning niet onterecht is blijkt uit de bundel Navagio die hier vanavond feestelijk gepresenteerd wordt. Maar is er wel reden tot feesten wanneer een bundel ‘wrakhoutgedichten’ verschijnt? Lijkt het niet een beetje op het stukgooien van een fles champagne tegen de boeg van een schip dat op het punt staat naar de dieperik te gaan? (Permitteer mij wel tussendoor deze woordspeling: de dieperik kan ook gelezen worden als dieper ik).
Pléiade-dichter Joachim du Bellay (1522-1560) schreef de bekende verzen:’Heureux qui comme Ulysse a fait un beau voyage, et puis est retourné plein d’ usage et de raison’. En onze Karel van de Woestijne – zoals u wellicht weet de dichter van de verzen:
‘Ik zit hier met mijn lamme benen / In de asse van een stervend vuur / Ik bid, mijn vrienden wenen / En ’t hangt mijn keel uit op den duur ‘ heeft zwartgallig mijmerend ook dit vers geschreven: ‘Van alle reis terug voordat de reis begon’.
En die twee associaties hebben zich bij mijn lectuur van Navagio vastgezet in mijn hoofd. Wat overweegt in Navagio? Het fin-de-siècle gevoel van Karel van de Woestijne in de bundel van een dichter die gepubliceerd wordt in een eeuw die nog maar pas begonnen is? Of het optimisme van Joachim du Bellay die de dichter prijst die als Odysseus na al zijn omzwervingen aanlandt, thuiskomt ‘plein d’ usage et de raison’, met veel ervaring en verstand?
Ik ga hier geen uitsluitsel geven. Maar ik ga wel over tot deze bekentenis: de lectuur van Navagio haalt je ondersteboven.
In de eerste cyclus, ‘Dodenstad’ staat het ‘Lied voor Vogel Kenny’. Kenny, die met het syndroom van Down geboren is, heeft met medewerking van Peter Holvoet-Hanssen een poëtisch werkstuk gemaakt met de titel Kenias dat op 300 exemplaren gedrukt werd. De intro van een korte dialoog tussen Kenny en Peter gaat als volgt:

‘Kenias de feniks vliegt al vijfhonderd jaar in de lucht. Beneden ziet hij veel miserie. oorlog en vechtpartijen, misbruik en ongeluk.
Kenias komt niet veel naar beneden, alleen als het hoognodig is.
Hij voelt zich oud, heel moe en alleen.
En alleen is maar alleen.

Hij daalt naar de aarde om wat te rusten.
Daar ziet hij een klein vogeltje met rosse veren.
Een vogeltje met een holle kop en een holle poot.
Vogeltje Holvoet kan niet vliegen.’

En dan lees ik ‘Lied voor Vogel Kenny’ en hoor ik de muziek die telkens anders is en dus uniek.

Lied voor Vogel Kenny

als een koekoeksjong
als sneeuw in Lissabon
met vederwolken mee
naar de ruizelende zee

tolmeester met zijn hond
ingespoeld in de grond
levensweg verguisd
de schelpentuin vergruisd

kalfje op het land
braden op het strand
bliksem op een paard
surfen op een kometenstaart

ijs breekt af in zee
suizel wapper mee
vaandels groen als vlas
voor feniksen in as

kind dat de dag niet haalt
nacht die langzaam daalt
als een koekoeksjong
als sneeuw in Lissabon

In het nummer 133 van het altijd bekorende eenmanstijdschrift van Gerd Segers, Revolver (maart 2007) werd een samenwerkingsproject voorgesteld tussen beeldende kunstenaars en schrijvers uit Vlaanderen en Zuid-Afrika. De artistieke kruisbestuiving wordt E-POS genoemd, het Afrikaans voor e-mail en tegelijk een verwijzing naar het literaire genre. Bezielster van dit project is Veerle Rooms die de omslagillustratie en de illustratie van het achterplat gemaakt heeft van Navagio. Veerle Rooms is een van onze belangrijkste hedendaagse grafici en haar heliogravures/chine-collé geven Navagio een BTW, maar dan te begrijpen als bijzondere toegevoegde waarde.
In dat Revolvernummer zijn gedichten uit Navagio opgenomen met een Engelse en Afrikaanse vertaling. Maar er staat op p. 43 ook een werkschema in van de hand van Peter Holvoet-Hanssen die voor een inleider van zijn bundel gewoonweg 'gefundenes Fressen' is.
Peter Holvoet-Hanssen geeft in dat schema aan dat de reis in Navagio zal gaan van Metropolis naar Necropolis. Van leven naar dood, van licht naar duisternis.
Dan komt er een belangrijk scharnierpunt: de dichter Peter Holvoet-Hanssen worstelt met zijn identiteit, ziet zich geplaatst voor de oppositie ‘God’ of ‘No-Thing’ en op het persoonlijke vlak tussen ‘me’ en ‘you’, ‘us’ en ‘them’. Het scheepje dat hij tekent met op de boeg de naam Navagio vaart in waters waar zowel statische als dynamische energie heersen, maar dan zakt het naarbeneden, raast voorbij het niveau waarop duikboten zich bevinden, altijd maar going down, going down.
En dan denk je, dit is het einde, hier duikt een dichter voor goed onder. Maar wat lees ik aan het einde van de in een geliefd V-schema ondergebrachte opposities: Brug. Loopplank.

Via http://www.onancharters.nl/zakynthos/scheepswrak_navagio.shtml ben ik het volgende te weten gekomen:
In de Ionische zee liggen heel wat scheepswrakken. Vooral rondom het zuidelijk deel van Kefalonia zijn in het verleden heel wat schepen gezonken. Sommige in allerlei zeeslagen, de meeste echter per ongeluk omdat daar het water ondiep is en er vele rotsen vlak onder het wateroppervlakte verborgen zitten.
Het scheepswrak Navagio ligt aan de noordwestkust van Zakynthos in de buurt van het dorpje Anafonitria en is alleen per boot te bereiken. Bij Navagio, op het idyllisch wit strandje is het scheepswrak goed te zien . Een excursie naar dit strand is zeker de moeite waard.
De middenste van de vijf cycli waaruit Navagio bestaat eindigt met het gedicht, getiteld ‘Het wrakhoutschip’ waaruit ik zeven regels citeer. De loopplank onderaan het schema in het Revolvernummer komt erin voor, het V-teken, het getal drie dat zo belangrijk is voor de dichter voor wie vertellen een vorm van tellen is, of moet ik het andersom formuleren: tellen is voor hem ook vertellen. Ook Plato en Aristoteles worden vernoemd of de onvermijdelijke en onoplosbarre spanning tussen de ideële en de reële wereld.

In de bocht ligt de lekke boot, kreunt zachtjes als een slapend hondje.
De masten van fladderhout. De romp is van vermolmde doodskisten.
‘Open de hemelsluizen!’ Dat is de kapitein. De roerganger
werd als kierewiet versleten, zocht verbeten naar een ondenkbaar
derde getal. Litteken op zijn voorhoofd: een V. De eerste stuur
voelt nog de magneet tussen aarde en maan. Onze luit zet een voet
op Plato, de ander op Aristoteles – springt dan van de plank. (p. 40)

Navagio bestaat uit 5 cycli. De eerste is Dodenstad. Naar de Antwerpse dodenstad, die Schoonselhof heet, vliegt de nachtraaf die de dichter is in het openingsgedicht. Als pechvogel bezoekt hij er het graf van zijn moeder om haar te vertellen wat hij van plan is: ‘(...) ik ga een wrakhoutscheepje maken / vol kwaliteitsmomenten, plus maar ook min (...) (p. 20)
De tweede cyclus, ‘gebroken woordenjutters’ bevat vijf gedichten die o.m. geïnspireerd zijn door foto’s van Roger Ballen en grafisch werk van Veerle Rooms en Kim Berman.
Over de middenste cyclus, ‘naar het wrakhoutschip’ heb ik het al gehad.
De vierde en vijfde cyclus, ‘Navagio’ en ‘sneeuwdienst’ bevestigen wat de lezer al weet sinds hij het gedicht ‘Sneeuwmaker’ uit Peter Holvoets debuutbundel Dwangbuis van Houdini gelezen heeft, nl dat elk gedicht van Peter een toverglas in woorden is. Elke lectuur is zoveel als het omkeren ervan waardoor voortdurend nieuwe betekenissen naarbeneden sneeuwen en met iedere lectuur het besef groeit dat elk leven langzaam leeggeschud wordt en dat dit proces niet te stuiten is.
Elke lectuur reveleert de eigen wanhoop, angst, machteloosheid, maar ook de hunkering naar zuiverheid en warmte, de kracht van de verbeelding.
De Sneeuwmaker die in zijn debuutbundel verschijnt, verdwijnt in Navagio.

Dat het sneeuwen gaat, voel je, zie je, maar je gelooft het pas als je de eerste sneeuwvlokjes ontwaart. Zojuist zag ik een wattig spinseltje. Ik volgde het als een hongerige sneeuwbeer, het viel op mijn zolderraam.

Ik kijk door het raam zoals duizenden mensen dat op dit moment doen. Ik kijk naar het verdwijnend vlokje tot ook ik er niet meer ben.

Als ik wakker word, ben ik er dan nog? Staan de sterren dan anders?

Ik was zeven, droomde dat ik sneeuw kon maken. Kristal dat smelt. de sneeuwmaker versneeuwt voor mijn ogen.

Alles sneeuwt leeg. Sneeuwmaker is weg.

(p.43)

Soyons courageux, soyons fous (Jean Cocteau)

Hoogleraar en criticus Prof. Joris Gerits op schrikkeldag 2008

«««

.

Noëlla Elpers staat sinds 11.02.08 op de meer dan eervolle shortlist van de Gouden Uil voor Jeugdliteratuur 2008. De 'kaperskapiteine' dankt alle lezers en supporters doorheen de jaren!

Nog meer heuglijk nieuws: na de Thea Beckmanprijs 2007 voor het beste historische jeugdboek won Dolores! op 27/2/08 de prestigieuze BOEKENLEEUW voor het beste jeugdboek van 2007.

Mei 2007: Dolores! blijft jong en oud, jongeren én volwassenen bekoren. Geselecteerd voor de Kinder- en Jeugdjury 2008.

«««

.

04.02.08 won PHh de driejaarlijkse Cultuurprijs van de Vlaamse Gemeenschap (voorheen de ‘Staatsprijs’ geheten) voor zijn troubadoursbundel Spinalonga (Prometheus, Amsterdam, 2005).
Het Kapersnest incl. Peter dankt allen die hem doorheen de soms zware jaren gesteund hebben m.b.t. zijn exploratiereizen in de poëzie.
Het slot van zijn poëziereis, de stilte van de dieperik in, verscheen de laatste week van februari: de 'wrakhoutgedichten' van NAVAGIO (uitg. Prometheus) - ingehuldigd met een 'zee-evocatie' te Oostende (De Droge Coo) op zondag 09.03.08 om 17u. met 'Nonkel Johnnies wrakhoutband' én het internationaal befaamde blazersensemble Quartz versterkt met een sopraanzangeres die PHhs Kuifje in Oostende-gedicht in het Frans evoceerde...

«««

.

De Zilveren Maanpoedel stelt voor:

Les Astres de Madame Toutou

met: Heks Lilo U, Peter Holvoet-Hanssen, Griotshitenge en Don Fabulist

KLIK VOOR VERGROTING - © Caroline Vincart

In het dolend verteltheater Les Astres de Madame Toutou gieten een vertellend dichter, twee vertellers en een vertelster legendarische verhalen en verzen in de tover van woord, zang en muziek.
De Hagelandse vertelster Heks Lilo verwekte met oude verhalen, met oergeluiden en met beeldende bewegingen de tijd van gevallen engelen, van fluisterende bomen, van geurende sneeuwklokjes en van groenige trollen. Op 24.08.08 is zij heengegaan maar haar vertelstoel blijft op het podium staan terwijl de andere Astres haar luisterrijke Vertelboom levend houden.
Met bravoure kruipt dichter/troubadour Peter Holvoet-Hanssen in de huid van bonte personages die soms intiem, soms theatraal, soms orakelend en soms zingend, dichterlijke hersenspinsels doen openwaaieren.
De in het oerwoud geboren Belgische Kongolees Griotshitenge schenkt in de orale traditie, met Afrikaanse instrumenten en met bezwerende gezangen, nieuw leven aan een Afrika waarin de dieren spreken en de mens in bewondering de natuur gadeslaat.
Woonwagenbewoner en zwervend verteller Don Fabulist laveert met archetypische vertellingen en met Bargoense zwerversballaden op de grens tussen het magische en het reële om de ziel van sprookjes, van legendes en van sagen op te graven.
Met het verteltheater brengen de vier woordgoochelaars geen klassiek theater: bij elke voorstelling geven ze anders gemutst gestalte aan de figuren die ze oproepen. Samen treden zij buiten de oevers van het gangbare: de beweging, de poëzie, de stilte en het spel kunnen voor het vertellen plots meer lichtheid in de schaal leggen dan het woord. Les Astres de Madame Toutou heeft op voorhand geen vaste mengeling van verhalen, gedichten en muziek. Middels het verteltheater laten de gezanten van de Zilveren Maanpoedel het goddelijk toeval beslissen welk een mozaïek een voorstelling mag prijsgeven.

Eénmaal per seizoen duikt Les Astres de Madame Toutou op in een ander gastvrij Belgisch oord.

Meer info: info@donfabulist.be / 0495 776 628

Ten leste nog websites om met de blik even in te grazen:
Griotshitenge; Don Fabulist.

vanwege www.kapersnest.be (ook actief in vzw De Boog)

«««

.

Tine Moniek! Zij is het die de dichter-troubadour uitnodigde om in de rubriek Vuurdoop te praten over diens eerste podiumervaringen. Een onthullend relaas, de vlam in de hersenpan, goed voor de perceptie: te enteren op: Parlando.

N.a.v. deze onthullingen vertelde H.-H. voluit op 31 juli '07 te gast in Dichters! = het programma tijdens De Avonden met en van Erik Jan Harmens en Wim Brands bij de VPRO. Beluister zijn duizelingwekkende en soms zelfs zingende flash-backs: deel 1 hier en deel 2 hier.
De debuterende dichter Coen Peppelenbos filmde hem éven stiekem: zie YouTube hier en hier.

«««

.

Noëlla’s zevende jeugdboek Dolores! (Uitg. Van Goor) is een schot in de roos, een weidse en indringende roman voor +13-14 j. (én volwassenen). Intussen bekroond met de Thea Beckmanprijs 2007 voor het beste historische jeugdboek.
De spannende en ontroerende, historische maar actueel aanvoelende jeugdroman oogstte niet enkel lovend commentaar in o.a. NRC Handelsblad en De Morgen: ook Mirjam Noorduijn brak een lans in De Leeswelp (2007, nr. 3) voor Noëlla’s meesterlijk werk, en hoé:

ELPERS LAAT DOLORES LEVEN
‘(...) een opmerkelijke en indringende historische jeugdroman, die bewijst dat historische fictie het best werkt met een hoofdfiguur die de gebeurtenissen van zijn of haar tijd vanaf de zijlijn meemaakt’
‘(...) een spannende roman; een verhaal dat vooral door het intrigerende, onheilspellende begin en de knappe compositie nieuwsgierig maakt en prikkelt tot verder lezen’
(...) flarden herinneringen van Dolores, die zo kleurrijk en poëtisch zijn beschreven dat je ze zelf aan je voorbij ziet trekken’
‘behalve een historische roman, is Dolores ook een eigentijdse, volwaardige jeugdroman, die het moeilijke proces van volwassen worden mooi verbeeldt. Dolores en Johanna doen inzichten op over zichzelf, elkaar, hun directe omgeving en de “grote buitenwereld”. Die inzichten – en daarin ligt de literaire waarde van het boek – prikkelen en ontregelen’
‘De suggestieve vragen die Dolores oproept blijven je bezighouden en maken de roman actueel zonder enig moment belerend te zijn. Na Juffrouw Dondersteen (1997), Beloega (2001), en Geheimen van de wijde zee (2003), bewijst Elpers opnieuw dat ze kan schrijven en personages creëren die zo levensecht zijn dat ze zelfs best hun eigen verhaal kunnen vertellen.’

Dolores!, Noëlla Elpers – Paperback – 240 blz. – E 13,95 –
ISBN 978 90 475 0087 – Uitg. Unieboek/ VAN GOOR –
Verdeling en promotie voor België: alle info bij rein.janssens@standaarduitgeverij.be

«««

.

Dinsdagavond 16 januari ’07 maakte de Vlaamse troubadour Peter Holvoet-Hanssen het programma Dichters! onveilig tijdens het derde uur van VPRO's De Avonden – op uitnodiging van dichter Erik Jan Harmens die samen met Wim Brands de zingende wrakhoutdichter interviewde. Horen wil wie hoort.

«««

.

Horen wil wie hoort: hoe Peter Holvoet-Hanssen, dodelijk vermoeid, strompelend én walsend, het publiek van de 26e Nacht van de Poëzie - in de Vredenburgzaal te Utrecht - meevoert naar het leprozeneilandje Spinalonga. Klik hier.

«««

.

Het Vlaams Fonds voor de Letteren lanceert Peter Holvoet-Hanssen (samen met Paul Bogaert e.a). op de internationale, elektronische snelweg 'PIW Belgium'. Zo kun je bv. H.-Hs gedichten in een schitterende vertaling van 'KapersBuur' John Irons lezen: klik hier op PIW.
Het VFL heeft opnames van twaalf Vlaamse dichters op het internet geplaatst. Op www.lyrikline.org (klik op ‘auteurs’) lezen zes hedendaagse dichters en zes klassieke (uit het VRT-archief) voor uit eigen werk. Het gaat onder meer om Richard Minne, Eddy Van Vliet, Benno Barnard, Peter Verhelst en Peter Holvoet-Hanssen (zeven gedichten uit zijn vossenbundel Santander, met vertalingen).
Lyrikline opereert vanuit Berlijn en telt meer dan 400 dichters met 4000 gedichten en trekt jaarlijks ruim een half miljoen bezoekers.

«««

.

CAFE ROODWIT

De favoriete ‘vrijbuiterskroeg’ van Het Kapersnest, voor jong én oud.

Café RoodWit bestaat al een eeuwigheid. Het is een van de weinige authentieke buurtkroegen die Berchem (bij Antwerpen) nog rijk is.
De naam RoodWit komt overigens van de kleuren van de biljartballen die op de biljarttafel liggen (die centraal staat in het café).

Ongeveer vijf jaar geleden nam Peter Melis samen met een vriend Paul en zijn vrouw Hilde de zaak over. Met als eerste bedoeling de plek en haar buurtfunctie voor de ondergang te vrijwaren.
Hoe dat kon, werd met veel intuïtie en creativiteit stap voor stap uitgezocht en opgebouwd. De jukebox werd vervangen door een piano. De speelkast door een boekenrek. Er kwam een ‘boekje’ op elke tafel te liggen met nieuwtjes uit eigen kring maar ook een maandelijkse boekbespreking, doordenkers en andere verhaaltjes. RoodWit werd het startpunt van buurt- en straatfeesten, vergaderplek van talloze wijkcomités, thuishaven van biljart-, bak- en voetbalsupporterclubs, schaaktoernooien en biljart- en djembélessen.

En nu is er, in de schoot van Roodwit, vzw De Boog.

DE BOOG

Poëzie, literatuur, theater en dans, kunst in het algemeen dus, wordt al te vaak opgesloten in cultuurtempels met een hoge drempel. De Boog wil lezingen, theater- en dansvoorstellingen, voordrachten, concertjes... organiseren in een café, een parochiezaal of in andere ruimtes die dicht bij het publiek staan. De toegangsprijs houden we erg laag (3 Euro voor literatuur/theater; 5 Euro voor muziek). In 2008 is dat, in café RoodWit, de tweede dinsdag van de maand voor literatuur/theater en de vierde dinsdag van de maand voor muziek.
Initiatiefnemers zijn Geerdt Magiels, Peter Holvoet-Hanssen, Jo Roets en Kris Verellen.

--- vzw De Boog wordt gesteund door District Berchem en Laika.

Surf voor het spannende Boogprogramma naar www.boog.be.

Nog meer info: Café RoodWit, Generaal Drubbelstraat 42, B - 2600 Berchem
(vlakbij Statiestraat, afslaan aan café Het Anker)
tel. +32 (0)3 239 34 68
roodwit@skynet.be

«««

.

EEN GREEP UIT RECENSIES / persreacties ivm PETER HOLVOET-HANSSEN (Vlaamse Debuutprijs 1999, Dirk Martensprijs 2001 t/m Driejaarlijkse Cultuurprijs van de Vlaamse Gemeenschap 04.02.08) – van vroeger tot nu

(niet incl. essays van Marc Kregting, Jos Joosten, Joris Gerits, Yves T’Sjoen, Hans Groenewegen ---)
(+ niet incl. over Strombolicchio en Dwangbuis van Houdini zoals naast lof in o.a. De Standaard (‘een bundel die alle gangbare onderverdelingen in de poëzie overschrijdt’): ‘Fantastische taalspinsels’ (Rob Schouten in Vrij Nederland), ‘En al lezend word je meer en meer bevangen door die mengeling van ongeloof, verbazing en bewondering, die ook de toeschouwers van Houdini bevangen moet hebben’ (Marc Reugebrink in De Groene Amsterdammer,...))

Met de komst van Holvoet-Hanssen lijkt de poëzie zichzelf weer eens opnieuw uitgevonden te hebben.
Geert Buelens in Van Ostaijen tot heden

* Over zijn vossenbundel Santander (Prometheus, 2001) –

Holvoet-Hanssen overtuigt opnieuw als nomade van de geest, als een dichter die volledig geloofwaardig zijn eigen poëtisch universum vormgeeft.
Jos Joosten – Standaard der Letteren

Geregeld brengen de tegen elkaar schampende beelden zeldzame schitteringen teweeg.
Geert Buelens – De Morgen

Zulke intrigerende gedichten zouden wel eens vanzelf aan het zingen kunnen slaan.
Paul Demets – Knack

In Santander haalt Holvoet-Hanssen moeiteloos de norm die hij poëzie in Dwangbuis van Houdini opgelegd had: ‘Gedichten moeten / een belevenis zijn, niet geschreven lijken.’
Bart Vanegeren - Humo

Een uitmuntend sluitstuk op de trilogie die met zijn vorige bundels was ingezet. (...) historisch (...) Niet alleen omdat het volledige twintigste-eeuwse leven in één bundel vervat zit, maar omdat Holvoet-Hanssen er tegelijk in toont hoe poëzie er in de eenentwintigste eeuw kan uitzien. Mooier dan ooit, zo blijkt, veelvormig, kleurrijk en open van blik en geest. Wie zich de moeite getroost (...), begrijpt des te beter hoe ‘een hemels nu-moment’ moet aanvoelen.
Financieel Economische Tijd - / Cultuur

* Over zijn poëzie (triptiek) in het algemeen -

Een absolute verrijking van de poëzie.
Koen Vergeer - De Morgen

Zolang Peter Holvoet-Hanssen met zijn toverstaf zwaait, licht het landschap op.
Gerrit Komrij - NRC Handelsblad

Inderdaad een dichter met toekomst, al was het alleen al omdat zijn werk weerbarstig genoeg is om zulke van verknooptheid gecharmeerde academici te behagen, maar tegelijkertijd speels als een draaimolen (beeld van Holvoet-Hanssen zelf).
Rob Schouten in 'Om deze acht dichters gaat het' - Vrij Nederland

* Over het verschroeiende proza van De vliegende monnik. Een hersenspinsel (Prometheus, 2004), 'anti-roman' met echo's van zijn drieluik -

Een taalintensiteit die knettert (...) Je kunt over het boek haast alleen in metaforen spreken. Het is geschreven in wisselende registers en stijlen, en lijkt nog het meest op vuurwerk. Het neemt je mee op een duizelingwekkende rit op een roetsjbaan.
Boek van het jaar van Marc Reynebeau - De Standaard * Over zijn vierde dichtbundel Spinalonga. 44 gedichten (Prometheus, 2005; 2e druk - nominatie Herman de Coninckprijs 2007; febr. 2008 bekroond met de driejaarlijkse Cultuurprijs van de Vlaamse Gemeenschap (naast mondelinge complimenten van Stefan Hertmans tot Piet Piryns, ook schriftelijke van Yves De Maesschalck, Carl De Strycker e.a.) -

Een huiveringwekkende leeservaring.
Paul Demets - Knack

...dit is poëzie met lef en dynamiek die de Vlaamse poëzie zo erg nodig heeft.
Koen Vergeer - De Morgen

...een intens taalvuurwerk... duizelingwekkende dynamiek... indrukwekkend. Dankzij de rijkdom van de bundel kun je erin blijven lezen en herlezen.
Marc Reynebeau (geeft vier sterren) - De Standaard

* Over zijn vijfde bundel Navagio. Wrakhoutgedichten (Prometheus, febr. 2008; 2e druk maart '08), sluitstuk van zijn eerste poëziereis (naast complimenten van Prof. Joris Gerits, Prof. Yves T'Sjoen, Mark Van Tongele, Jozef Deleu, Charl-Pierre Naudé, ...) -

Een monument van taal -
Paul Demets - De Morgen

Navagio is zijn mooiste geworden, een dichtwerk die met doornen een roos maakt (...) de Vlaamse 'Elektro-shock Blues' van de poëzie?
DC - Humo

Bijzonder aangrijpend (...) bijzonder rijk en overweldigend (...) briljant sluitstuk (...)
Dirk De Geest - De Leeswolf

«««