|start|nu|de wijk in|top 5|internet|kunst|idee|specials|column|vind|
HAGAZ!NE
Satire of Smaad
DeBatterij over Spotprenten
9 februari 2004
het panel van het publieke debat
De politieke spotprent kent geen taboes; tekeningen die racistisch zijn, kunnen niet in deze tijd; spotprenten moeten humor hebben en enige vorm van goede smaak; tevoren afstemmen met de redactie is geen goed idee;
spotprenten worden vaak verkeerd begrepen; onderdelen van de prent kunnen teveel aandacht vragen, waardoor de kracht afneemt; politieke tekenaars kunnen best scherper zijn zonder overleg met de redactie. Zie hier in enkele regels de opmerkingen vanuit het publiek en vanachter de tafel die ik kon optekenen voordat ik niet echt geschokt de jongste DeBatterij verliet.

De billen van koningin Beatrix vragen in een spotprent de blote billen van deze spotprent trekken alle aandachtzoveel aandacht dat de feitelijke grap verloren gaat. Het verbaast Erik van der Wal (Pluis) dat ook hier alle aandacht uitgaat naar het zitvlak van onze vorstin terwijl voorbij wordt gegaan aan de feitelijke woordgrap van Balkenende. Hij haalt hierbij de prent aan die hij tekende bij een artikel dat als titel had: 'Verkennende bespreking'. Door hier scouts af te beelden, kreeg hij Scouting Nederland op zijn dak. Doordat het een rechtzaak werd die de club verloor kon zij ook voor de proceskosten opdraaien. 

Steeds weer blijkt de draad van de discussie te leiden naar het 'slachtoffer'. Maar dat is ook niet te voorkomen als de titel Satire of Smaad luidt. Columnist Han Mulder kijkt duidelijk anders naar sommige geprojecteerde politieke prenten. Hij vindt dat de koningin in haar blootje voor gek wordt gezet net als de keizer in de parabel 'De kleren van de Keizer'.

Het is nog niet zo lang geleden dat er gevangenisstraffen werden gegeven voor het maken van (politieke) spotprenten, hadden we net gehoord van Hans IJsselstein die voorzitter is van Politiek en Prent. Hij voert de Eelco Brinkman in SM-pak met zweepjeaanwezigen van het ontstaan van spotprenten naar het nu waarbij een enkel plaatje wel heel actueel blijkt. Het plaatje van Brinkman die in een SM-pak en een zweepje wordt vergeleken met het 'daar zijn we weer' niplegate van Janet Jackson. Voor die prent zou geen ruimte zijn in het gebouw van de Tweede Kamer. 

Vooral in de jaren Zeventig waren de prenten behoorlijk hard. Zoals die van Koningin Juliana als prostituée achter de brakende huiskamer tijdens speech van Van Agthet raam met een salaris van ruim Hfl. 5 miljoen erboven afgebeeld. En de 'braakprent' over Van Agt waar je een huiskamer ziet met veel personen en zelfs een papegaai die allen braken omdat Van Agt een speech houdt op tv. De tekst bij die prent luidt: 'En wie kan er weer voor de rotzooi opdraaien?'. Politici kunnen toch veel last hebben van een treffende satire. Zo heeft Terlouw jaren echt last gehad van de prent die hem afbeeldde als een ei in een eierdop, met de tekst eronder: 'Niet te 'zacht en niet te hard'. 

Toch kennen we slechts een enkel geval waarin een politicus een tekenaar of krant voor het gerecht daagt zo weet Tom Janssen van onder meer Trouw zich te herinneren. Hij tekende onze huidige burgervader Deetman, de toenmalige minister van Onderwijs in een afbeelding dat hij een jongetje ondersteboven uitschudt in Trouw. Je kunt ook nog aangeklaagd worden terwijl je niet eens weet dat je iets overdrijft in een tekening weet hij te vertellen. De Belgische vertegenwoordiger kan zich slechts een zaak herinneren waarin een krant werd vervolgd voor een tekening waarin alochtonen een onderwijzeres aanvallen (!).

Theo Monkhorst vanuit de zaal denkt dat de politieke prent aan kracht kan winnen als deze gerelateerd wordt aan het hoofdcommentaar. Daar kunnen echter maar weinigen het mee eens zijn. De redactie kiest zijn tekenaar en de tekenaar zijn krant. Dan kan het alleen maar verrassender worden als je niet met elkaar overlegt, aldus een inspreker.
Janssen vindt dat de buitenlandse tekenaars vergeleken met de Nederlandse helemaal niet zoveel beter zijn en al helemaal niet door een relatie met de redactie. 

Van het behandelen van stellingen is (gelukkig) niet veel gekomen. Toch is in dit korte tijdsbestek een scala van invalshoeken van de spotprent in woord en beeld voorbijgekomen en waar de organisatie tevreden op terug kan kijken. 

Eerdere DeBatterijen: 
Broedplaatsen
Uitgaansdebat 2003
Haags Popdebat
DeBatterij

|start|nu|de wijk in|top 5|internet|kunst|idee|specials|column|vind|

Kritisch Haags, kunst, uitgaan, internet ...
Hagaz!ne: altijd wat nieuws!

gratis bijblijven?

start Hagazine