Atheïsme, agnosticisme en geloof:

Lange tijd heb ik me afgevraagd of ik mezelf atheïst moet noemen of agnost. Volgens een gangbare definitie is een atheïst iemand die het bestaan van God ontkent. Een agnost is iemand die zegt niet te weten of God al dan niet bestaat. Daarbij kun je dan nog onderscheid maken tussen zwak agnosticisme ("ik weet niet of God bestaat") en sterk agnosticisme ("ik kan niet weten of God bestaat"). Maar van beide varianten lijkt de kern te zijn dat men ten aanzien van het bestaan van God in zeker opzicht een neutrale houding aanneemt.
Het gaat in het bovenstaande voortdurend over God. Wat bedoelen we met dat woord? Wie het woord 'God' gebruikt, bedoelt daarmee meestal een hogere macht, die de oorzaak is van alles, maar zelf niet veroorzaakt is. God is daarmee een ultiem-abstract fenomeen, dat door de mens niet begrepen kan worden. Het is een niet-operationeel begrip, een begrip zonder betekenis, waarover je niet op een zinvolle manier kunt spreken. De filosoof Wittgenstein heeft perfect onder woorden gebracht wat daar de consequentie van is: "als je er niet over kunt spreken, moet je er over zwijgen".
Aanhangers van godsdiensten (kortweg: gelovigen) hebben hier wel een antwoord op. Zij erkennen dat God voor de mens onbegrijpelijk is, maar, zo stellen zij, God heeft persoonlijkheid, en God heeft zich in een heilig boek (Thora, Bijbel, Koran etc.) geopenbaard op een voor de mens toegankelijke manier.
Ik vind dat een ongeloofwaardig verhaal. Ik zie geen enkele reden om me te bekeren tot een godsdienst, al was het alleen maar omdat het volstrekt onhelder is welke van al die godsdiensten het dan zou moeten worden, om over de kwestie van de juiste variant of interpretatie van die godsdienst nog maar te zwijgen.
Ik geloof dus niet. Gelovigen beweren wel eens dat niet geloven ook een geloof is. Dat is kolder. "Atheïsme een religie noemen is net zoiets als zeggen dat kaal een kleur haar is", merkt Richard Dawkins zeer terecht op.
De bewijslast voor het bestaan van God ligt bij de gelovige. God bestaat niet, tenzij het tegendeel bewezen wordt, of op z'n minst aannemelijk gemaakt kan worden. Het zelfde geldt voor de Paashaas, Sinterklaas, de Kerstman en het Monster van Loch Ness.
Mijn houding ten aanzien van het bestaan van God is dus allerminst neutraal. En daarom ben ik geen agnost, maar atheïst.

Meer weten over het atheïsme? Bezoek dan de website van de humanistisch-atheïstische vereniging de Vrije Gedachte en doe net als ik:
word lid!

(met dank aan Hans Filius voor zijn bijdrage aan bovenstaande analyse)

Humanisme:

Mijn levensovertuiging is het humanisme. Het humanisme ziet de mens als een met rede begaafd en op zedelijkheid gericht wezen. Die twee kenmerken maken de mens tot mens.
Het humanisme heeft grote eerbied voor het mysterie van leven en dood. De mens maakt zelf deel uit van dat mysterie, maar dat maakt het mysterie niet minder mysterieus. Humanisme verdraagt zich uitstekend met atheïsme en agnosticisme.
De langste dag van het jaar, 21 juni, is Wereldhumanismedag. Ook wij humanisten hebben rituele feestdagen!

Meer weten over het humanisme? Bezoek dan de website van het Humanistisch Verbond.


naar de website van de atheïsmecampagne
naar mijn pagina over de atheïsme-debatten van 2009
naar de startpagina