Genootschap der Vrienden ("Quakers")

05 december 1998

De Genootschap der Vrienden, gewoonlijk Quakers genoemd, is als groepering in 1652 door George Fox (1624-1691) gesticht als reactie op de totale geestelijke verwarring die het 17e eeuwse Engeland kenmerkte. Verschillende groepen zogenaamde Seekers en Spirituals wachtten in een biddende stilte op een nieuwe uitstorting van de Heilige Geest. Fox' begaafdheid in geestelijk en organisatorisch opzicht had tot gevolg dat velen van deze groeperingen zich bij hem aansloten. Zo ontstond een organisatie, aanvankelijk een beweging, die in de beginperiode zowel Children of the Light als Friends in the Truth werd genoemd. Al spoedig werd de naam Society of Friends, Genootschap der Vrienden, aangenomen.

De aanvankelijk spottende naam Quakers stamt ook uit deze beginperiode en kan op 2 manieren worden verklaard: 1. George Fox heeft een rechter, voor wie hij zich moest verantwoorden, vermaand om te sidderen (to quake = sidderen) voor de Heer; 2. Sommige leden ondervonden in de beginperiode tijdens de bijeenkomsten een sterke gemoedsbeweging of bewustzijnsverandering en kwamen schokkend in een toestand van extase. Het Genootschap is lid van de Raad van Kerken in Nederland.

De Vrienden gaan uit van het "inner light" (innerlijk licht, door de aanwezigheid van God door Christus). Hun uitgangspunt is dat God voor ieder mens bereikbaar is en in hem of haar aanwezig wil zijn, mits die mens zich voor "that of God" (het Goddelijke, Gods aanwezigheid) openstelt. Bemiddeling door priesters of speciaal opgeleide predikanten is niet nodig. Daarom verwerpen Quakers veel uiterlijke vormen van de geïnstitutionaliseerde kerken, zoals de formele geestelijkheid, een formele liturgie, sacramenten, geloofsbelijdenissen e.d. De eredienst verloopt derhalve niet volgens een vaststaand schema. Zij begint in feite indien een vriend zich, wachtend op de Heer, in stilte (silent worship) heeft neergezet en anderen zich stil bij hem voegen. Deze stilte wordt soms onderbroken door korte, spontane getuigenissen of gebeden. De wijdingssamenkomst wordt afgesloten door in diepe verbondenheid elkaar de hand te geven. In de praktijk duurt de zondagse wijdingssamenkomst één uur. In het Amerikaanse en Afrikaanse quakerisme kent men echter wel het ambt van predikant.

Het Genootschap belijdt een zgn. ondogmatisch christendom, aangezien het met nadruk stelt dat een ieder recht heeft om op zijn eigen wijze tot God te gaan, aangezien het licht van God in iedereen schijnt. Daarom is het ook oecumenisch ingesteld. Andere belangrijke punten voor de Vrienden zijn: geweldloosheid, gelijkheid van man en vrouw, de humanisering van het gevangeniswezen en de afschaffing van de doodstraf. De Vrienden zijn sociaal zeer aktief. Voor hun hulp met betrekking tot de oorlogsellende werd in 1947 aan de Engelse en Amerikaanse Quakers de Nobelprijs voor de vrede toegekend.

In Groningen vanaf: 1669. Georganiseerde samenkomsten zijn er vanaf 1952.

Genootschap der Vrienden ("Quakers")

Plaats van Samenkomst: Spilsluizen NZ 5, Groningen
Telefoon: 050-3122220

kronkel lijn