Als gevolg van de Reformatie vormden zich na het midden van de 16e eeuw in de Zuidelijke Nederlanden enige Waalse (Franstalige) gemeenten. Deze verenigden zich in de periode van Alva met de Nederduitse gemeenten, maar organiseerden zich al spoedig weer afzonderlijk en kwamen in een eigen synode bijeen (1577). Onder de druk der Spanjaarden weken vele protestanten van de Zuidelijke Nederlanden uit naar die streken, waar het protestantisme zegevierde. Hiermee verplaatste in de Nederlanden zich de Waalse kerk in Noordelijke richting en bood onderdak aan die Franstaligen, die zich, om welke reden dan ook, bevonden in wat wij het huidige Nederland noemen. Dit konden verschillende redenen zijn. Zo werd in 1619 de Waalse kerk te Groningen gesticht die zijn ontstaan dankte aan de diensten, die werden gehouden ten behoeve van een aantal Franstalige soldaten, die deel uitmaakten van het garnizoen van de stad. Het merendeel van de leden, zowel hier als elders, waren echter mensen, die uitgeweken waren uit de Zuidelijke Nederlanden of ook uit Frankrijk.

Aan de herkomst van de eerste vluchtelingen danken wij in Nederland de naam Waalse kerk. Vooral na de herroeping in 1685 van het edict van Nantes, waardoor de Hugenoten de geloofsvrijheid die zij bij dit edict hadden verworven weer verloren, kwamen vele Fransen naar ons land. Hierdoor nam de Waalse Kerk in Nederland sterk in omvang en betekenis toe. Aangezien de refugiés zich echter ook naar hun taal weldra aanpasten een hun nieuwe omgeving en soms zelfs hun Franse namen in het Nederlands vertaalden, liep al in de 18e eeuw het ledental sterk terug.

Voor de Waalse kerk te Groningen was deze periode overigens niet in alle opzichten ongelukkig. Ofschoon geen nieuwe refugiés meer naar Nederland kwamen, wekte de Waalse kerk nu de belangstelling van de Groninger burgerij. Een lang gewenste aansluiting bij de Waalse synode werd bereikt. Onder de predikanten bevond zich de pasteur Guyot, die nog altijd als de oprichter van het doofstommeninstituut te Groningen bekend staat. In 1816 verklaarde Koning Willem I de "Waalse" kerken weer verenigd met de "Nederlandse" gemeenten, terwijl sinds de invoering van de Kerkorde in 1951 de Waalse kerken als Réunion Wallonne een afzonderlijke classis vormen binnen de Nederlands Hervormde Kerk.

Behalve te Groningen zijn er 14 andere Waalse kerken in Nederland. In het veelkleurige palet, dat de Protestantse kerken in Nederland te zien geven, onderscheidt de Waalse kerk zich niet zozeer door een specifieke geloofsrichting of accent. Opvallend zijn eerder de zeer kleine geloofsgemeenschappen waarin mensen, met soms zeer verschillende achtergronden, luisterende naar het Evangelie, elkaar willen ontmoeten in een sfeer van onderling respect en begrip. Ofschoon in hoofdzaak bestaande uit Nederlandstaligen wordt in de Waalse kerken de oude traditie van het gebruik van het Frans in de eredienst in stand gehouden.

Om de veertien dagen wordt er om 10.30 dienst gehouden in de Pelstergasthuiskerk. Wie uit belangstelling of nieuwsgierigheid er dan eens een kijkje komt nemen, wordt als welkome gast genodigd voor het informele samenzijn na de dienst waar "comme toujours le café fraternel nous attend".

nb. "amis" zijn sympathisanten die soms al lid van een kerkgenootschap zijn.

In Groningen vanaf: 1619

l'Eglise Wallonne

Plaats van Samenkomst: Pelstergasthuiskerk, Pelsterstraat 43, Groningen
Telefoon: 050-3132324