Apostolischen in Groningen |
05 juni 2005 |
In Groningen is een Nieuw-Apostolische kerk, waarvan de leden samenkomen in hun gebouwen aan de Iepenlaan en de Vondellaan en er is Het Apostolisch Genootschap met een nieuw en modern gebouw aan de Simon Vestdijklaan. Tenslotte is er de Hersteld Apostolische Zendingkerk.
Het woord "apostolisch" in beide namen wijst wel op een zelfde ontstaansgeschiedenis, maar in feite is er een wereld van verschil in de huidige geloofsopvattingen. Kort samengevat is de historische ontwikkeling als volgt.
Reeds omstreeks 1830 was er sprake van een "apostolische beweging" van een groep christenen die in Albury nabij Londen bijeenkwamen voor een opwekking tot het vernieuwd beleven van de oorspronkelijke levensboodschap van Jezus van Nazareth. Deze Albury-conferenties werden vooral bezield door de vurige Schotse prediker Edward Irving (1792-1834). De deelnemers deden veel aan bijbelstudie en leefden in de verwachting van de wederkomst des Heren. In profetische vervoering werden twaalf apostelen geroepen, die over de hele wereld werden uitgezonden. Zo ontstonden in Engeland de Katholiek Apostolische Kerk en ook in Duitsland verscheidene apostolische gemeenten
In 1863 werd vanuit de gemeente in Hamburg apostel Schwarz naar Amsterdam uitgezonden. Hij was de grondlegger van het apostolische werk in Nederland. Toen hij in 1895 stierf, waren er zeven gemeenten met in totaal circa 1000 leden. Kort voor zijn dood gaf hij aan de toenmalige diaken L. Westendorff, die in Amsterdam als coupeur bij Peek & Kloppenburg werkte, de opdracht om in Groningen een gemeete te stichten. De verhuizing vond plaats op 14 oktober 1896, waarna direct begonnen werd met het zendingswerk. Reeds op 10 juli 1898 bezocht de kort daarvoor tot apostel geroepen Jb. Kofman uit Enkhuizen de nieuwe gemeente in Groningen. Bij die gelegenheid werden 44 mensen als lidmaat "verzegeld" en kregen zij een voorganger aangewezen, die Van Laarze heette. Ook werden enkele families in Kolham bezocht, waar een jaar later eveneens een gemeente werd gevestigd. Westendorff, de man van het eerste uur, verhuisde naar Leeuwarden en nadien naar Nijmegen om ook daar apostolische gemeenten te stichten.
De Groningse gemeenschap van "De Hersteld Apostolische Zendinggemeente in de Eenheid der Apostelen" groeide in de eerste helft van deze eeuw voorspoedig. Aanvankelijk kwam men samen in een pand aan de Zuiderkuipen, vanaf 1905 aan het Winschoterdiep en vanaf 1921 achter de Schouwburg aan de Kruitgracht. Ook het aantal gemeenten in Nederland nam toe tot 82 en het aantal volgelingen tot 30.000. Dit gebeurde vooral onder de energieke leiding van apostel J.H. Van Oosbree (1862-1946).
Onder zijn leiding verwijderde men zich geleidelijk van de dogmatisch bijbelse voorstellingen en van het geloof in de bovennatuurlijke wederkomst van Christus. Er werd een steeds sterker accent gelegd op de waarde van een "levend woord uit een levende Mond Gods", en apostolischen werden aangemoedigd om in de bijbel steeds te zoeken naar de zin van het geschrevene en niet vast te zitten aan of te twisten over de letterlijke tekst. Dit betekende ook dat het woord van de Apostel een steeds grotere betekenis kreeg en het niet alleen ging om het geloof in Jezus maar vooral ook het verwerven van het geloof van Jezus.
Daarmee kwam apostel Van Oosbree steeds meer in conflict met de traditionele geloofsopvatting van het apostelcollege in Duitsland en de daaraan verbonden apostolische kerken, die zich inmiddels hebben verspreid in Europa en Amerika. Toen hij dan ook na de oorlog in zijn geestelijk testament de jongste en meest voortvarende districtsoudste L. Slok (1904-1984) aanwees als zijn opvolger, ging het bovengenoemde apostelcollege, evenals een kleine minderheid (circa 3000 van de 30.000 apostolischen in Nederland), daar niet mee akkoord. De meesten daarvan gingen deel uitmaken van de eerder genoemde Nieuw-Apostolische Kerk die over de hele wereld verspreid, ongeveer 11 miljoen leden omvat. Zij bewaren de traditionele geloofsopvatting over de te verwachten wederkomst des Heren en de letterlijke geldigheid van bijbelse uitspraken. Dit in tegenstelling tot de overgrote meerderheid van de Nederlandse apostolischen die zich richt op de erkenning van de thans levende Mond Gods en het in praktijk brengen van zijn Woord en die Het Apostolisch Genootschap ging vormen.
![]()