Onderhoud van mountainbike en racefiets.

Afstellen versnellingen achter
Afstellen versnellingen voor
Bepalen van de ketting lengte
Afstellen remmen
Afstellen van de naven
Afstellen en richten wielen
Winterklaar maken
 

Eerst het afstellen van de achter derajeur.

Op de achterderajeur zitten 2 kleine kruiskopschroefjes, Een H (high) en een L van (low). Met deze schroefjes stel je de uiterste standen van de derajeur in, dit is om te voorkomen dat je ketting tussen je spaken loopt of tussen het frame. Het afstellen is vrij simpel, je zet je ketting op het kleinste blad achter dan duw je met je duim de derajeur helemaal naar het grootste tandwiel toe (al draaiende van de ketting anders werkt het niet). Je moet er nu voor zorgen dat je de derajeur zo afstelt dat de ketting niet tussen je spaken komt, dit doe je door de stelschroef H ietsjes strakker of losser te draaien. Om te voorkomen dat je ketting tussen  het grootste tandwiel en frame komt moet je met de andere schroef die uiterste stand afstellen.

Voor het afstellen van de versnellingen moet je de ketting op het kleinste blad achter leggen. Vervolgens draai je de stelschroef van de schifters helemaal terug en de stelschroef van je achterderajeur ook helemaal terug (vervolgens 1 hele slag terug).
Je  kan nu de kabelspanning zo opspannen met het inbus boutje dat je kabel op de kleinste versnelling net iets op spanning staat. Vervolgens controleer je of  de versnellingen goed schakelen is dit niet het geval, dan moet je met die stelschroef op je derajeur maar een beetje spelen totdat het wel goed schakelt. Hiermee is het zo oefening baart kunst.


 

Afstellen van de voor derajeur

Werkt hetzelfde als de achterderajeur alleen zijn hier die kleine kruiskopjes meetstal omgedraaid en is de H voor het kleine tandwiel en de L voor het grote tandwiel. Op de uiterste waarde is het makkelijkste te bepalen door je ketting op het kleine tandwiel voor te leggen en dan vervolgens de kabel vast te pakken en er aan te trekken, zo gaat de ketting naar het grootste blad (doe dit met beleid).
De kabelspanning moet je op dezelfde manier afstellen als de achterderajeur.

Bepalen van de ketting lengte

Ketting voor op het grootste blad leggen en achter ook op het grootse tandwiel leggen, nu moet de ketting nog net soepel lopen.
Dit is overigens niet de stand die je tijdens het fietsen moet gebruiken want zo slijten je tandwielen en ketting veel te snel. Probeer je ketting in een zo recht mogelijke lijn te houden.

Om te controleren of de ketting versleten is kun je even aan de ketting trekken. Komt deze flink los van het tandwiel, dan wordt het tijd om deze (en ook de meest gebruikte tandwielen achter) te vervangen.

Afstellen van de remmen

De meeste van ons hebben V-brake remmen, Deze stel je als volgt af je contoleer altijd eerst of je remblokken niet al te ver versleten zijn. Draai je de stelschroef aan je remhendel helemaal terug, dan kan je de inbus bout losdraaien, kabel opspannen en weer vastdraaien; voel voor jezelf maar aan of je ze nu strak genoeg vind zitten of niet (per persoon verschillend).
Meest voorkomende probleem van de V-brakes is dat ze 9 van de 10 keer piepen zeker als het wat vochtig weer is. Dit is als volgt te verhelpen. Je moet er voor zorgen dat je remblok recht op de velg komt te staan tijdens het remmen, om het piepen dan te voorkomen moet je de punt voor iets eerder op de velg laten komen dan de achterkant. Mochten ze nu nog steeds piepen moet je de achterkant eerst op de velg laten komen en dan pas de voorkant (Blijf je altijd mee stoeien). Wat nog wel eens wil helpen is dan om hele goedkopen remblokken te nemen, deze zijn wat zachter en die piepen iets minder (kosten ongeveer 5 euro per 2).

Nu hoef je alleen nog maar de remmen te centreren. Dit doe je door met de kleine stelschroefjes te stellen totdat je remmen aan beide kanten even ver van de velg afstaan.
Ik draai altijd de stelschroefjes helemaal aan en dan stellen door de schroefjes los te draaien, zo hou je veel spanning en krijg je niet van die sponzige remmen.
Sponzige remmen komt omdat je tegenwoordig in de buitenkabels een teflon laagje hebt zitten. Deze gaat na verloop van tijd een beetje opkrullen en dit zorgt er voor dat je kabel niet helemaal soepel terug schiet, dit in combinatie met zand wat in je leidingen komt te zitten.

Afstellen van de naven

Dit is een vrij tricky handeling daarom raad ik je aan om dit door een erkende fietsenmaker te laten doen. Wat je wel zelf kan doen is regelmatig controleren of er geen speling op je wielen zitten.

Richten van de wielen

Dit is ook weer een hele moeilijke opgave, ik moet dan ook eerlijk toegeven dat ik er zelf ook geen ster in ben. Het is ongeveer hetzelfde als een tent opzetten als die aan de ene kant scheef staat moet je hem aan de andere kant weer rechttrekken.
Bij een wiel is het zo: je gaat kijken aan welke kant je velg tegen je remblokje aankomt, heb je die plek gevonden dan trek je aan de andere kant de nippel iets strakker. Het is heel moeilijk uit te leggen want dit is niet iets wat je in 1 keer kan: het is een stukje gevoel wat je moet krijgen.
Een tip is ook hier dat wanneer je echt een hele grote slag in je wiel hebt laat je wiel dan richten door de fietsenmaker. Want je kan de spaken ook te strak trekken en dan kan je de nippel door de velg trekken.
Meer kan ik niet zeggen behalve veel succes en als je er goed in bent laat het mij weten want ik heb nog wel een paar kromme wielen die gericht moeten worden.

1 keer in het jaar, meestal voor het seizoen begint:

-Zadelpen even eruit en nieuw vet aan de pen (deze wil nog wel eens vast gaan zitten).

-Naven los en nieuw vet erin want anders slijten je cups en dan kan je nieuwe naven aanschaffen (duur geintje). Hoeft niet als je vaste lagers hebt.

-Nieuw vet in het balhoofdstel. Hoeft niet als je vaste lagers hebt.

-Controleer ook nog even of je velgen niet al te ver zijn versleten en of je geen scheurtjes ziet hij je nippels.

-Controleer of je spaken nog voldoende spanning hebben.

-Controleer of je banden nog goed zijn en geen scheurtjes in de zijkant hebben.

-Als je een verende voorvork hebt kan je daar weinig aan doen behalve als er iets mee is naar de fietsenmaker gaan. Deze stuurt hem ook vaak op omdat anders je garantie vervalt.
Als je een luchtgeveerde voorvork hebt moet je regelmatig de druk controleren. Hoeveel dit moet zijn staat in het boekje van de vork (niet teveel druk in de vork anders schieten de keringen je rond de oren).

Zo nu heb je de fiets helemaal tiptop in orde.

Home

Tekst Bennie Huiskamp
Foto's Toon Loonen

Einde