In de Mohammed Bouyeristraat?

Zijn religieuze moorden toegestaan, omwille van de Nederlandse identiteit? Al vermijden ze liever de discussie, blijken vele autochtone Nederlanders bereid om ze goed te keuren, als het erop aan komt. Dat heeft alles te maken met de ontstaansgeschiedenis van Nederland. De Nederlandse Opstand was niet zozeer een bevrijdingsoorlog, als een religieuze burgeroorlog, met de katholieken als verliezers. De oorlog verscheurde streken en dorpen: Amsterdam vocht bijvoorbeeld tegen Nieuwendam, aan de noordkant van het IJ. Zonder die oorlog was er echter geen Nederland, en geen Nederlandse identiteit. Ook 400 jaar later, identificeren Nederlanders zich met de Protestantse natie van destijds, en zien nog steeds de katholieken als vijanden. Dat blijkt uit de voortgaande verering van anti-paapse moordenaars zoals Dietrich Sonoy. Toen ik de gemeente Zaanstad verzocht om de Sonoyweg te hernoemen, omschreef burgemeester Faber hem als "een historisch figuur die op een bepaald moment voor Nederland van belang is geweest en gestreden heeft voor de onafhankelijkheid van zijn land." Sonoy vermoorde en folterde katholieken, omdat ze katholiek waren, maar Faber is niet bereid om dat te veroordelen. Vergelijk dat met de officiële houding tegenover Islamitisch geweld - "nooit goed te praten".

Hieronder het verzoek aan de gemeenteraad van Zaanstad. Een vergelijkbaar verzoek aan Stadsdeel Geuzenveld-Slotermeer om de Dirk Sonoystraat te hernoemen is ook afgewezen. Voorzitter Hans Staphorsius schreef: "Los van het feit of de Geuzen vrijheidsstrijders (voorvechters van godsdienstvrijheid) of terroristen (zeerovers, boeven en radicale calvinisten) waren, wat in het algemeen afhangt van wie uiteindelijk volgens de geschiedschrijving de overwinnaar is, is het niet ongewoon om straten te vernoemen naar mensen die voor de wereld, een land, een stad of dorp, van groot belang zijn geweest." De gemeente Vlagtwedde weigerde de Van Sonoystraat in Bourtange te hernoemen omdat "de heer Sonoy heeft o.a. een grote bijdrage geleverd aan het ontstaan van het vestingdorp Bourtange". De gemeente Utrecht heeft een verzoek om vernoeming van de Sonoystraat in Zuilen in behandeling. De gemeente Bergen weigerde formeel het verbranden van de (katholieke) Abdij van Egmond door Sonoy te veroordelen.

Ook in andere steden, zijn er straten genoemd naar Sonoy. Als het ook daar aan de orde komt, dan verwacht ik dat ze deze moordenaar en folteraar zullen blijven vereren. Maar Sonoy staat natuurlijk ook model voor iemand anders, die nog meer doden op zijn geweten heeft, en nog veel meer "voor Nederland van belang is geweest". Talloze straten en instellingen zijn genoemd naar Willem van Oranje - die zeker tegen het einde van zijn leven een oorlog tegen de katholieke bevolking leidde, en naar de huidige maatstaven een oorlogsmisdadiger is. Aanbevolen literatuur is daarom: Staatsvormend geweld. Overleven aan de frontlinies in de meierij van Den Bosch, 1572-1629 van Leo Adriaenssen. De reacties op zijn proefschrift maken duidelijk hoe gevoelig het onderwerp ligt, ook na vier eeuwen:


aan de gemeenteraad van Zaanstad
raadsadres: het eren van protestantse moordenaars

Dietrich Sonoy - ook bekend als Diederick Sonoy, Dirk Sonoy, Dirk van Sonoy, en Diederik Snoeij - was een edelman uit Kalkar, die na zijn huwelijk terecht kwam in de Nederlanden, ten tijde van de Opstand. Als protestant heeft hij de kant van de opstandelingen gekozen, en jarenlang meegevochten.

Als militaire aanvoerder in het huidige Noord-Holland, en vanaf 1572 als gouverneur van het Hollands Noorderkwartier, voerde hij een fundamentalistisch schrikbewind, gericht tegen de katholieken. Hij was verantwoordelijk voor brandstichting, het vernielen van kunstwerken, het tactisch vermoorden van katholieke geestelijken, en een campagne van moord en folter tegen gewone katholieken.

Na zijn dood werd Sonoy, als een van de Geuzen, geëerd als een nationale held. Het geval typeert de paradoxen van de Nederlandse nationale identiteit. Nederland is ontstaan als radicaal-protestantse natie, ten tijde van de religieuze oorlogen in Europa. Het ontleent zijn bestaan aan een staatsvorming, die vergelijkbaar was met de verovering van Afghanistan door de Taliban. Vele van de nationale helden waren, naar de huidige maatstaven, oorlogsmisdadigers. Dat wordt nog altijd verzwegen. Teveel aandacht voor de eeuwenlange onderdrukking van de katholieken, zou ook de nationale eenheid ondermijnen. Daarom heeft Nederland een traditie van patriotische geschiedsvervalsing, inmiddels voortgezet door de Commissie van Oostrom.

Vraagtekens zetten bij het ontstaan van een natie, betekent ook vraagtekens zetten bij het toekomstig bestaansrecht van die natie. Het is echter immoreel, om immorele daden te eren, ook al hebben ze bijgedragen tot de staatsvorming. De gemeenten in Nederland hebben dat gedaan, door vele straten, scholen, en instellingen te benoemen naar de leiders en uitvoerders van de Calvinistische terreur - mensen die geen eer verdienen.

Daarom verzoek ik de raad, om de Diederik Sonoyweg in Zaandam-Noord / Haaldersbroek te hernoemen, en daarbij een eventuele precedentwerking juist als voordeel te beschouwen.



Paul Treanor


Zie ook
De staat Israël en het zionisme