|
Auteursinformatie
Gerard Kornelis van het Reve
1. Biografie
Geboren in 1923 te Amsterdam, onder de naam: Gerard Kornelis van het Reve. Varianten hierop: Simon van het Reve, Gerard Kornelis Franciscus Markies Van het Reve, Gerard Reve.
De volgende aspecten uit zijn jeugd zijn relevant:
1. Hij stamt uit een actief communistisch milieu.
2. Zijn vader was een bekend journalist.
3. Vanaf zijn negende jaar schreef hij al verhalen en gedichten; in 1940 publiceerde hij een gedichtenbundel ("Terugkeer") in eigen beheer (= voor eigen rekening; zonder uitgever): zijn feitelijke debuut dus. Deze bundel is herdrukt in Archief Reve, deel 1.
4. Zijn jeugd bracht hij grotendeels door in Amsterdam-Watergraafsmeer ("Betondorp").
5. Hij bezocht het (bekende) Vossius-gymnasium gedurende vier jaar.
6. Daarna volgde hij de grafische school (= school voor reproductietechnieken, bv. boekdrukken).
7. Vóór hij zich als auteur vestigde, was hij o.m. stadsverslaggever (= verslaggever voor het lokale nieuws) bij Het Parool (1945-1947). Daar leerde hij Simon Carmiggelt kennen, met wie hij later een levendige correspondentie onderhield.
8. Zijn eerste publikatie in boekvorm bij een echte uitgever is het geruchtmakende "De Avonden" (1947)dat veel kritiek ondervond door het negatieve beeld van de naoorlogse jeugd, dat erin geschetst wordt; literair gezien ondervond het werk wel waardering: het werd bekroond met een prijs. Het boek wordt beschouwd als een van de belangrijkste naoorlogse romans.
Belangrijke facetten van Reves verdere leven:
1. Gerard Reve trouwt in 1948 met Hanny Michaëlis, een dichteres; het huwelijk duurt tot 1959.
2. In 1951 vertrekt Reve boos naar Engeland omdat de toenmalige staatssecretaris, Cals, een hem toegekende reisbeurs (= toelage om in 't buitenland te studeren of te werken) intrekt wegens immorele (= onzedelijke) passages (= tekstgedeelten) over masturberen (= zelfbevrediging) (in de novelle "Melancholia"). Reve kreeg later een verhouding met de zoon van Cals: J(oseph) Cals. In zijn boeken Jakhals genoemd. Zo nam hij indirect wraak.
In Engeland werkt hij als verpleger in een neurologisch ziekenhuis. Het bestuderen van de Bijbel en de Lagerhuisverslagen in die tijd is wellicht een verklaring voor zijn tamelijk ambtelijke en plechtige stijl van schrijven.
3. Mede door matig succes in Engeland met zijn eerste Engelse boek (The acrobat and other stories, 1956, vertaald als Vier wintervertellingen ) keert Reve in 1957 terug naar Nederland. Hij ontvangt diverse literaire prijzen. Zijn activiteiten bestaan vooral uit toneelkritieken en -vertalingen. Zijn eigen toneelstuk ("Commissaris Fennedy", 1962) is weinig succesvol. N.B. Fennedy is een samentrekking van Kennedy en een destijds populaire tv-inspecteur Fedder.
4. Intussen is hij tot het besef gekomen homofiel te zijn. De eerste vriend die in zijn werk figureert, is Wimie.
5. In 1963 onderneemt Reve een tocht per bromfiets door Spanje en Portugal, waar hij zich wil vestigen (wat overigens niet door gaat).
6. Vanaf 1964 heeft hij een huis in Greonterp (Friesland) en een nieuwe vriend: Teigetje.
7. Vooral na het zgn. "ezelproces" (1966), waarbij Reve aangeklaagd werd wegens "smalende godslastering", omdat hij zich voorstelde gemeenschap te hebben met God in de gedaante van een ezel, brak een periode van succes en nationale bekendheid aan, waarbij in geschrifte vooral zijn homofilie nadrukkelijk werd geëtaleerd (= getoond). Het proces leidde overigens tot vrijspraak.
Boek hierover: Jan Fekkes, De God van je tante.
8. Ook zijn overgang tot het katholicisme (1966) droeg bij tot zijn faam.
Boek hierover: Moeder en Zoon.
9. In 1968 ontstond grote deining bij de uitreiking van de P.C. Hooft-prijs, toen Reve publiekelijk de toenmalige minister van cultuur, mevr. Klompé, omhelsde. De festiviteiten hierna in de Aller-heiligste Hartkerk veroorzaakten eveneens een rel.
(Zijn broer - Karel van het Reve, de bekende slavist (= kenner van Slavische talen, m.n. Russisch) en essayist (= schijver van literaire opstellen) - heeft overigens ook de P.C. Hooft-prijs (= de staatsprijs voor de letterkunde) gekregen).
10. In 1969 koopt Reve een ruïne (met eigen grond) in Frankrijk, waar hij, voornamelijk eigenhandig, een eigen huis van maakt.
Boek hierover: Ik had hem lief.
11. Ook in dat jaar verschijnt een plaat (Ik bak ze bruiner) met opvallende persiflages (= spottende nabootsingen) van kindersprookjes.
12. Vanaf 1971 leeft hij in een triumviraat (= driemanschap) (ménage à trois (= huishouden met z'n drieën) met Teigetje (uit Winnie-the-Pooh) en Woelrat.
13. "De taal der liefde" (1972) bezorgt hem veel financieel en artistiek succes. De overige drie boeken met "lief" in de titel (Lieve jongens, Het lieve leven, Ik had hem lief) die daarna verschijnen zijn minder succesvol.
14. In 1974 wordt Reve benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje Nassau en vertoont de t.v. de Grote Gerard Reve Show.
15. Van 1975 tot 1980 worden zijn boeken minder goed verkocht; met "Moeder en zoon" (1980) en "De vierde man" (1981; verfilmd (1983), evenals "Lieve jongens" (1980) en "De avonden" (1989))breken weer betere tijden aan.
16. In 1982 koopt de intussen gefortuneerde Reve ook een huis in Harwich (Engeland). Zijn vaste vriend is sinds een aantal jaren Matroos Vos(ch) (= Joop Schafthuizen).
17. In 1994 betrekt Reve een woning in België.
2. Thematiek
1. Homofilie
De volgende aspecten hangen daarmee samen:
a. sadisme (= het streven naar seksuele lustbeleving door martelingen uit te voeren)
b. masochisme (= het streven naar lustbeleving door martelingen te ondergaan)
c. erotiek (= zinnelijke en geestelijke liefde); o.m. ook met dieren als erotisch object
d. seks
e. narcisme (= ziekelijke, op genot gerichte eigenliefde)
2. Pessimisme
Van belang daarbij zijn:
a. melancholie (= zwartgalligheid, somberheid)
b. alcoholisme
c. krankzinnigheid
d. triestheid
e. de absurditeit (= zinloosheid) van het leven: de werkelijkheid is een chaos, gruwelijk en verschrikkelijk, bestaande uit veelal "zinloze feiten", waarbij het doelloos voorbijgaan van de tijd niet zelden opvalt. Deze chaos is slechts tijdelijk en schijnbaar te bedwingen door de kunst en de erotiek.
3. Fysiek en psychisch verval
Met als gevolgen o.m.:
a. veroudering
b. eenzaamheid
c. angst
d. dood
4. Monarchie (= Koninkrijk als staatsvorm)
M.n. de Koningin; d.i. Juliana.
5. Religie
a. katholicisme
b. Maria-verering
6. "Revisme"
D.i. het geheel van Reves opvattingen over het leven. Daarin domineert de romantische decadentie. Decadentie tref je o.a. aan in de ondergangsfase van het Romeinse Rijk (orgieën, christenen voor de leeuwen werpen, etc.). Met het begrip wordt in de literatuur vooral gedoeld op een verfijnde stijl van schrijven, die dient als compensatie voor gebrek aan innerlijke kracht (een contrast dus met bijvoorbeeld vitaliteit en vitalisme, met gezonde levenslust). Hierdoor ontstaat vormcultus (verering van de vorm) ten koste van de inhoud.
Relevant zijn verder:
a. het creativiteitsproces: de scheppende activiteiten van de kunstenaar
b. het sterke individualisme
c. de opstandigheid tegen het burgerlijk bestaan
d. anti-communisme
e. racisme (merendeels ironisch benaderd)
f. autobiografische informatie
g. zwarte humor, ironie en zelfspot
h. het samengaan van religieuze en homo-erotische aspecten
N.B. Reves werk is sterk autobiografisch. Kennis van zijn leven is daarom onontbeerlijk voor een juist begrip van zijn boeken.
3. Personages
De belangrijkste personen in het werk van Reve kunnen zijn:
a. fysiek of psychisch gehandicapt
b. depressief (= terneergeslagen)
c. pessimistisch
d. angstig
e. achterdochtig
f. onzeker
g. laf
h. alcoholistisch
i. suïcidaal (= zelfmoordlustig)
j. racistisch
k. religieus
l. artistiek (vooral op literair gebied)
m. homofiel
n. sadistisch
o. humoristisch
p. geïntrigeerd (= zeer sterk geïnteresseerd) door rituelen (= vaste religieuze gebruiken en handelingen) en bezweringen, als tegenwicht tegen de bedreigende werkelijkheid
q. romantisch-decadent
r. begiftigd met bizarre (= vreemde) fantasieën
4. Bibliografie
1947 - De Avonden (roman)
1949 - Werther Nieland (novelle)
1950 - De ondergang van de familie Boslowits (novelle)
1961 - Tien vrolijke verhalen (verhalen)
1963 - Op weg naar het einde (brieven)
1963 - Vier wintervertellingen (verhalen)
1966 - Nader tot U (brieven, gedichten)
1972 - De taal der liefde (brieven, verhalen)
1973 - Lieve jongens (verhalen)
1974 - Het lieve leven (verhalen)
1975 - Ik had hem lief (brieven)
1975 - Een circusjongen (verhalen)
1978 - Oud en eenzaam (verhalen)
1979 - Een eigen huis (verhalen, gedichten, toespraken)
1980 - Moeder en zoon (autobiografische roman)
1981 - De vierde man (novelle)
1983 - Wolf (sprookje, roman)
1984 - De stille vriend (novelle)
1988 - Bezorgde ouders (roman)
1996 - Het boek van violet en dood (roman)
1997 - Brieven aan Matroos Vosch (brieven)
1998 - Het hijgend hert (roman)
Daarnaast publiceerde Reve o.m. een groot aantal brievenboeken, gedichtenbundels (waaronder Verzamelde gedichten (1987)), archiefbundels (met niet eerder verschenen werk), een bundel verspreide publikaties (kritieken, brievenboeken, essays) en openbare colleges over de vraag hoe je zelf schrijver kunt worden.
Einde
|
