"Snowdonia" "Snowdonia"
| Inleiding In april 1997 beklommen we Mount Snowdon, en maakten we aansluitend een tocht van 5 dagen door het centrale deel van Snowdonia National Park. De tocht begon in Llanberis, aan de westrand van het park, en eindigde in Betws-y-coed aan de oostrand. Naast Snowdon (1085m) beklommen we Tryfan (915m) en Moel Siabod (872m).
Snowdonia ligt in het noorden van Wales. Snowdon, of Yr Wyddfa is er de hoogste berg, maar door de ligging dicht bij zee begin je relatief laag, en zijn de beklimmingen toch nog behoorlijk lang. Routebeschrijving Een vriend van ons woont in de buurt van Chester. Met hem reden we naar de Llanderis pas (A4086) om daar tot de ontdekking te komen dat de kleine parkeerplaats bij Pen-y-Pass reeds vol was. Omdat je langs de weg over de pas niet kan parkeren hebben we de auto geparkeerd bij het Pen-y-Gwryd Hotel aan de splitsing met de A498 richting Beddgelert. Op mooie dagen en in het weekend moet je erg vroeg zijn om nog een plekje bij Pen-y-Pass te vinden. Nadat we teruggelopen waren naar Pen-y-pass (359m) namen wij de "Pig track" die vanaf de parkeerplaats naar het westen loopt. Dit pad klimt snel naar de Bwlch y Moch, vanwaar je een prachtig uitzicht hebt op de berg Llywed, die boven het in de diepte gelegen Llyn Llydaw uittorent. Vanaf Bwlch-y-Moch loopt er een pad naar rechts omhoog. Dit brengt je op Crib Goch, het begin van een prachtige graatwandeling, de zgn. "Snowdon Horseshoe", vanwege vorm van de bergketen rond Llyn Llydaw. Het eerste stuk van deze graatwandeling, over Crib Goch, is onderwerp van gesprek bij iedere "Snowdon-beklimmer". De graat is smal, en je loopt er behoorlijk blootgesteld aan de elementen. Bij stormachtig weer, of wanneer de rotsen bevroren zijn, is dit wat de Engelsen, met gevoel voor understatement, een "potentially dangerous route" noemen.
Onze vriend had minder behoefte aan heldhaftigheid, en wij vervolgden de Pig track, die nu op min-of-meer gelijke hoogte blijft, boven de meertjes Llyn Llydaw en Glaslyn. Aan het einde van het dal leidt het pad over aangelegde traptreden ("Zig-zags") naar de graat, gemarkeerd door een grote steen. Linksaf volgen, over een breed pad, de laatste 100 meter van de beklimming naar Mount Snowdon. Je loopt hier langs de spoorlijn waarover een treintje een paar maal per dag vanuit Llanberis naar de top van Mount Snowdon rijdt. In het treinstation net onder de top, kun je kaarten kopen, en die met een speciale postzegel laten stempelen in het hoogste postkantoor van de U.K. Op de top van Mount Snowdon is het op mooie dagen altijd druk. Per slot van rekening komen hier paden uit wel 7 verschillende richtingen bijeen. Onze terugweg volgde het zelfde pad terug. Bij mist bewijst de steen in de Bwlch Glas goede diensten. Hier weer rechtsaf over de Zig-Zags naar beneden. Ter hoogte van Glaslyn kun je door puinvelden afdalen naar de Miners track, die langs de oever van beide meertjes terug naar de parkeerplaats leidt. dag 2: Nant Peris - Devils Kitchen - Llyn Bochlwyd Onze vriend was zo vriendelijk om ons af te zetten bij een van de campings die net voor Llan Beris (ter hoogte van Nant Peris) aan de A4086 liggen. De volgende dag namen wij vanaf de A4086, komende uit de ri. Llanberis 1 km na een parkeerplaats, het pad omhoog, dat ons snel langs de rechteroever van de Afon Las brengt. Na een vrij steile klim brengt kom je op een open heuvelrug. Blijf het pad hier in dezelfde richting volgen, bezwijk niet voor de verleiding om een van de trapjes over het hek dat aan de linkerkant opduikt te stappen. Uiteindelijk kom je uit onder Llyn y Cwm. Negeer het pad dat, vlak voor Llyn y Cwm, naar links buigt richting Y Garn. Loop in een ruime boog links om dit meertje heen, om zo de ergste boggy stukken te vermijden. Aan de andere kant van het meertje zie je naar rechts een pad omhoog gaan: dit voert naar Glyder Fawr. Volg in plaats hiervan een aanvankelijk vaag pad dat naar het noordoosten loopt. Dit pad brengt je echter snel in een met stenen gevulde "goot". De goot daalt enigzins af, totdat je bij een zeer steile helling komt, vanwaar je uitkijkt op het Llyn Idwal. Hier begint een blokkenterrein, getooid met de mooie naam Devils Kitchen, of Twll Du. Volg het pad dat door de blokken afdaalt. Bovenin is dit niet altijd even gemakkelijk te vinden. Het pad loopt linksom, weersta om af te steken naar Llyn Idwal (dergelijke pogingen brengen je op een zeer steile klif). Volg, aangekomen bij Llyn Idwal, het pad langs de oostelijke (rechter) oever. Op de plaats waar, niet ver van de oever, een rotseilandje in het meer ligt, loopt rechts een muur haaks op het pad omhoog. Beklim de heuvel langs de muur (het pad dat op de kaart staat aangegeven is hier niet te herkennen) en blijf hardnekkig in dezelfde richting doorlopen, om Llyn Bochlwyd te bereiken. Na enig zoeken vonden we aan de oever van dit schitterende meertje een plekje dat niet te boggy was om de tent op te zetten. dag 3: Llyn Bochlwyd - Tryfan (915m) - Gwern Gof Uchaf Vanaf de noordpunt van Llyn Bochlwyd loopt een pad in zuidoostelijke richting de Bwlch Tryfan op. Al spoedig bevonden we ons, voor de eerste keer, in potdichte mist. Ergens naar links zou een pad naar de top van Tryfan moeten voeren. Maar een echt duidelijk pad was niet te zien. Op het kompas liepen we zo goed als we konden in de juiste richting totdat we bij de muur kwamen die over de col (Bwlch Tryfan) is gebouwd. Deze muur is een goed hulpmiddel bij mist. Vanaf de muur klauterden we door verschillende rotsbanden omhoog (toen de mist eenmaal optrok bleek dat je de meeste van deze klauterpartijtjes kan voorkomen door links om de rotsbanden heen te lopen), tot we uiteindelijk op een plateau uitkwamen vanwaar we niet hoger konden. Dit kon niet anders dan Far South Peak zijn. Tryfan was onder handbereik (slechts 80 meter hoger), maar nog steeds niet te zien. Een vlaagje wind deed de mist net voldoende optrekken om ons onder Far South Peak weer een muurtje te laten ontdekken, dat blijkbaar in de pas tussen Far South Peak en Tryfan is gebouwd (stond niet op kaart). Vanaf deze muur klommen we eerst over een duidelijk pad, naderhand door blokken terrein naar de top. De top van Tryfan wordt gevormd door een plateautje, vanwaar het nog een paar hachelijke meters over een smal graatje naar de eigenlijke top is. Hier bevinden zich twee grote stenen, Adam en Eva genaamd. Volgens de traditie is een ieder die de sprong van de ene naar de andere steen waagt Freeman of Tryfan. Als je ze ziet staan geloof je niet dat iemand de sprong durft te maken, want als je misspringt loop je behoorlijke kans om Tryfan via een zeer snelle manier te verlaten... Toch prijken in de lokale VVV's vele foto's van onverschrokkenen die de sprong wagen! Vanaf de top van Tryfan gaat het langs dezelfde weg terug naar de muur, alhoewel er ook een moeilijke route direct over de noordflank naar het dal voert. Deze route wordt in de gidsjes echter geklassificeerd als "not suitable for descent". Klim over het muurtje, en begin de afdaling in westelijke richting naar het dal van de Nant Gwern y Gof. Aan de linkerhand moet ergens een mooi pad beginnen, het "Heather Terrace", maar wij konden het niet vinden. In plaats daarvan daalden we verder over een lastige, instabiele puinhelling tot we in het dal de weg naar het noorden konden oppakken. Deze laatste weg is bijzonder onplezierig: je kunt kiezen tussen het lopen over grote ongemakkelijke keien, of door diepe bog. Voor de boerderij Gwern Gof Uchaf aan de A5 (die echt niet druk is) is een kampeerveldje (melden bij de boerderij). dag 4: Gwern Gof Uchaf - Capel Curig - Llyn y Foel Klim achter de boerderij over een paar laddertjes om zo op het voetpad parallel parallel aan de A5 richting Capel Curig te komen. Zelfs bij droog weer is dit hier en daar een behoorlijk modderig pad. In de plassen langs het pad vonden wij honderden kikkervisjes. Vlak voor Capel Curig kun je rechts aanhouden, maar je kunt ook het pad volgen en even door Capel Curig lopen, en het water van de afgelopen dagen afwisselen met een colaatje. Loop een stukje langs de A4086 ri. Llannberis, tot je na het National Mountain Centre, linksaf slaat om via een brug het Llyn Mymbyr over te steken. Sla na de brug linksaf, en volg het pad dat langs de bosrand, min of meer parallel aan de rivier loopt. Na enige tijd steekt het pad door een strook bos, om een brug over de rivier tegenover een hotel te bereiken. Ga niet over de brug, maar volg het voetpad verder langs de rivier. Je loopt hier door een prachtig parkachtig landschap. Na een voorde bereik je een verharde weg bij Pont-Cyfing. Ga hier rechtsaf, en ga een aantal meters verder bij een smalle verharde weg bergop, toegang tot Moel Siabod, opnieuw rechtsaf. De boer die even verderop (Rhôs) woont doet er alles aan om je te bewegen een pad verderop (na Capel Tan-y-garth) te nemen als je niet echt op de Moel moet zijn. Helemaal onbegrijpelijk is dat niet, want de meeste Engelse wandelaars die wij tegenkomen houden hun hond, ondanks alle verzoeken daartoe, niet aan de lijn. De schapenboeren zijn hier, terecht, niet gelukkig mee. Een nieuw aangelegde weg zorgt ervoor dat je niet meer over het erf van de boer bij Rhôs hoeft te lopen, maar hij is wel gruwelijk steil! Bovengekomen strekt een breed pad zich uit richting Moel Siabod, die in de verte al lonkt. Voor het laatste hek buigt het hoofdpad iets naar links, negeer het pad naar rechts. Na over het hek geklommen te zijn wordt het pad smaller, en voert door leisteengroeve die in 1972 gesloten is. De barakken liggen er vervallen bij.
Het pad eindigt bij Llyn y Foel, waar wij na veel zoeken een redelijk droog plekje vonden, precies groot genoeg voor de tent. Om ook nog droog te kunnen koken, werd er met platte stenen een terrasje voor de tent gemaakt. Op deze plek genoten we van een heerlijk rustige avond. dag 5: Llyn y Foel - Moel Siabod (872m) - Dôl-gam Na de tent opgepakt te hebben lopen we rechts om het meertje naar de voet van de kam die gevormd wordt door Daear Ddu. Klim op de graat, en volg het pad dat met eenvoudig en leuk klauterwerk naar de top van Moel Siabod (872m) voert. Vanaf Ddaer Ddu heb je een prachtig uitzicht op Llyn y Foel, met in de verte de bossen rond Betws-y-Coed. Vanaf de top van Moel Siabod kan je nog één keer een blik werpen op de Snowdown Horseshoe, op de Glyders en Tryfan. Loop van de steen die de top van de Moel markeert in noord-oostelijke richting langs de kraal die vroeger werd gebruikt om ponies van een schuilplaats te voorzien. Daal over de met grasbegroeide heuvelrug zo af, dat je min of meer parallel loopt met de rug vad Moel Siabod. Op ca. 650 m tekent zich een pad af dat je door een meer rotsachtig terrein terugbrengt bij de weg richting Rhôs. Na Rhôs bereik je weer de verharde weg die parallel aan de rivier loopt. Sla hier rechtsaf. Na Capel Tan-y-garth is er aan de linkerkant een voetpad dat je door de weilanden naar de oever van de rivier brengt. Via "stepping stones" steek je de rivier over om de A5 te bereiken. 100 meter verder langs de A5 is een eenvoudige camping (aanmelden bij de boerderij Dôl-gam aan de overzijde van de weg) Loop vanaf de camping langs de A5 tot het punt waarop deze bij The Towers de rivier oversteekt. In deze bocht begint een voetpad dat langs de noordelijke (linker) oever van de Afon Llugwy loopt. In anderhalf uur bereik je Betws-y-Coed waar je de trein kunt nemen. © Copyright: Peter Reuderink/Ant Bijlsma (1997). |
 Inhoudsopgave dag 1: Snowdon (1085m) vanaf Pen-y-Pas er naar toe
Wij namen de ferry Europoort-Hull. Vanaf de haven van Hull (King George's Dock) gaat er een speciale bus naar het treinstation. Je kan dan de sneltrein naar Manchester nemen (ca. 2 uur), en daar overstappen op de trein naar Chester. Vanaf Chester rijdt er een aantal malen per dag een smalspoortrein(tje) langs de kust om vanaf Conwy het binnenland in te duiken. Deze rit is echt de moeite waard. Je kunt op een flink aantal plaatsen uitstappen, waaronder Betws-y-Coed. Op een aantal kleine stations wordt alleen gestopt als je dit aan de conducteur kenbaar maakt, of door op het perron je hand op te steken. Op de terugweg: informeer vooraf naar de vertrektijden om zo te voorkomen dat je al te lang moet wachten. De reisduur over het stuk Manchester - Snowdonia hangt vooral af van de overstaptijden, maar wanneer je 's morgens uit Hull vertrekt moet je op de middag toch in Betws-y-Coed kunnen arriveren. Veel sneller, niet veel duurder, maar in onze optiek minder leuk dan de bootreis is het vliegtuig naar Manchester te nemen. Wales heeft de naam om slecht weer te hebben, en (mede vanwege de ligging aan zee) kan het er waanzinnig hard waaien. Het is dus zaak om de diverse artikelen in fleece en gore-tex bij je te hebben. Toen wij er in april waren was het er echter warm en droog, en viel er geen druppel regen. Wel waren op de hoger gelegen kampeerplaatsen de nachten vrij koud. Veel routes hebben tot doel een of andere top te bereiken, en lopen over een graat, en/of vergen enig klauterwerk. Bij normale weersomstandigheden is dit geen enkel probleem, maar bij slecht weer (wind, regen) kan de moeilijkheidsgraad behoorlijk oplopen. Als je niet zeker van je zaak bent kun je op zulke dagen dergelijke routes beter mijden. In de winter kan er sneeuw liggen, en kunnen rotsen verijst zijn. Ondanks de lage hoogte van de bergen krijgen met name graatwandelingen dan een hoogalpien karakter, waarbij pickel en stijgijzers tot de uitrusting behoren.
Het kan uitgesproken mistig zijn in Snowdownia. De vlakke, boomloze heuvels bieden weinig aanknopingspunten. Bovendien hebben wij in het gebied, ondanks dat het druk bewandeld wordt, geen markering of wegwijzer gevonden. Dat zal wel iets te maken hebben met de opvattingen van de Britten over "fair play" en "that would spoil the sport". Een kompas en een goede kaart behoren daarom tot de uitrusting. De gebieden rond Snowdon en de Glyders zijn druk belopen. Rust vind je te over in de andere delen van het park (bijv. in de uitgestrekte Carneddau, of in de zuidelijker delen van het park). Ondanks de drukte rond Snowdon, zul je al snel tevergeefs zoeken naar restaurants, pubs en dergelijke. Behalve schapen en wat boerderijen is er gewoon weinig. Aan de voet van Tryfan, een van de populairste bergen, vind je slechts een klein kampeerveldje. Dat betekent dat je al het eten voor je tocht zult moeten meenemen.
Tips (vervolg) Het is niet moeilijk om aan water te komen. Vanwege de alom aanwezige schapen moet je het water wel filtreren of koken. Zelfs in de warme droge periode waarin wij onze tocht maakten, en waarin iedere boer die we ontmoetten klaagde over de droogte, was het terrein hier en daar ongelooflijk modderig (boggy). Gamaschen bewijzen dan ook goede diensten om de drek uit je schoenen te houden. Aangezien alle vlakke plekken de neiging hebben om "boggy" te zijn, is het soms moeilijk om een geschikte kampeerplek te vinden. Aan het Llyn-y-Foel, net onder Moel Siabod, stond onze tent op zo'n beetje de enige droge plek die er te vinden was, en dan nog had je het gevoel dat je op een waterbed sliep. Hard stampen deed de bodem meters ver golven. De meest geschikte kaart is die van de Ordnance Survey, Outdoor Leisure serie, nr.17, Snowdonia, Snowdon & Conwy Valley areas, 1:25 000 (prijs: Dfl 19.50) Voor de zuidelijker gelegen delen van Snowdonia zijn er de nrs. 18 (Harlech and Bala areas), en 23 (Cadair Idris area).
The Mountains of England and
Wales, volume 1, Wales, John en Anne Nuttall, Cicerone Press, Milnthorpe, Cumbria, 1989
(herdruk 1994), ISBN 1 85284 036 6 Hill walking in Snowdonia, Steve Ashton, Cicerone Press, Milnthorpe, Cumbria, 1988
(herdruk 1995), ISBN 1 85284 008 0
Gebiedsinformatie Smalspoortrein Wandelen in Snowdonia
De plaatsnamen in het voor ons some bijna onuitspreekbare Welsh, verwijzen doorgaans naar het uiterlijk en de plaats in het landschap van de dingen. In de gidsjes wordt de betekenis van de meeste plaatsnamen uitgelegd. Een paar voorbeelden voor plaatsen die in de route beschrijving genoemd zijn: Bwlch y Moch : Col of the Pigs (op de Pig-track!) Een paar andere, hele mooie: Tot slot:
|
