Herkomst van de families.

Inleiding

Volgens het Nederlandse Repertorium van Familienamen, dat gebaseerd is op de volkstelling van 1947, waren er toen in 90 verschillende gemeenten 1120 personen die Molendijk heetten. Zuid-Holland herbergde verreweg de meesten, nl. 84% van het totaal, terwijl de grootste concentratie voorkwam: 467 of bijna de helft van de Molendijken in Zuid-Holland. De rest was grotendeels gevestigd in de omgeving en op de Zuid-Hollandse eilanden.

De naam is een toponiem. In het lage land van Holland werd een molen bij voorkeur op of aan een dijk gebouwd. Er zijn dan ook vele plaatsen met een Molendijk, en ook verschillende families met die naam. Van de plaatsen buiten Zuid-Holland steekt Denekamp met 30 personen ver boven de rest uit. Dit is wel te verklaren uit het feit dat een erve bij Brekkenkamp (Denekamp) al in 1475 'Molendijck' genoemd werd. 'Dijk' betekend hier vijver, waarin men vis hield (1).

De naam werd aanvankelijk als 'Meulendijck' geschreven, hetgeen in overeenstemming is met de plaatselijke uitspraak. In de achttiende eeuw stabiliseerde zich de schrijfwijze Molendijk.

[bron : Stamreeks Molendijk door C. Molendijk]

De families.

Bij mijn onderzoek ben ik verschillende familietakken tegengekomen, waarvan niet aangetoond kon worden of ze wel of niet een familierelatie met elkaar hadden. De volgende families heb ik tot nu toe onderkend:
o Eerste Ridderkerkse Familie;
o Tweede Ridderkerkse Familie;
o Voorne Puttense Familie(s);
o Overijsselse Familie;
o Dordrechtse Familie(s);
o Dinteloord en Princelandse Familie;
o Delftse Familie(s)

Daarnaast is in het onderzoek naar de familie Molendijk wel eens iemand tegengekomen die de naam Molendijk droeg in de 17e en 18e eeuw. Het betrof hier dan meestal één persoon en nakomelingen waren er meestal niet.

Korte beschrijving van de families.

De Eerste Ridderkerkse Familie. Zelf behoor ik tot deze familie. De oorsprong ligt in Ridderkerk. De eerste vermelding, 9 september 1589, bevindt zich in een trouwboek van Ridderkerk. Het betreft ene Goossen Ariens, die in ondertrouw ging met Lijntje Gerritsdr. Mogelijk is de naam afkomstig van 'De Molendijk', een straat of wijk in Ridderkerk (bron: Register der Lidmaten in 1718, Ridderkerk). Na enkele generaties gaat de gehele familie richting Dubbeldam. Hier blijven ze vele generaties gevestigd en langzaam zien we vertakkingen richting de Zuid-Hollandse gaan. De Dubbeldamse Tak (later ook vertrokken richting Dordrecht) waren vooral bouwmannen. Verschillende leden van deze familie hadden stonden vermeld als Schepen. De meeste leden van de tak, die richting de Zuid-Hollandse eilanden vertrok, waren vooral landbouwers, terwijl sommigen ook functies hadden bij het plaatselijk bestuur en in de kerk. Pas aan het eind van de negentiende eeuw zien wij ook andere beroepen en een verspreiding buiten de Zuidhollandse eilanden.

De Tweede Ridderkerkse Familie. Ook deze familie vindt zijn oorsprong in Ridderkerk. Echter het is niet aangetoond, dat ze een relatie heeft met de eerste Ridderkerkse familie. De eerste vermelding, 8 oktober 1645, bevindt zich in een trouwboek van Ridderkerk. Het betreft ene Gerrit Ariens, die in ondertrouw ging met Ariaentje Willems. Deze familie zien we vooral terug in de omgeving van Charlois (na opheffing Rotterdam), Ridderkerk en Barendrecht. Latere generaties zien we vervolgens verder uitwaaieren.

De Voorne Puttense familie(s). Deze familie(s) vindt zijn oorsprong op het eiland Voorne Putten. De achternaam in deze familie had meerdere verbasteringen. Zo komen we hier vaak Meuldijk tegen. De oudste vermeldingen vinden we in Zuidland, 4 sep 1666 doop van Johannes, vader Jan Pieterse Meulendijk, moeder Leuntje Jans, getuige Leentje Dirx. en in Oudenhoorn 1 mey 1667 gedoopt Cornelis, vader Cornelis Arensz gesegt Meuldijk, moeder Geertje Claes, getuige Arentje Cornelis Meuldijk. Enkele nakomelingen van deze tak dragen de familienaam Molendijk. Het merendeel heet tegenwoordig Meuldijk of Mooldijk. Deze relatie tussen de families onderling is nog niet geheel helder en onderzoek hierna loopt nog. Op het ogenblik worden twee families onderkend, die in ieder geval nakomelingen hebben met de familienaam Molendijk, te weten:
o De 1e Voorne Puttense Familie (voorheen de Nieuwenhoornse familie);
o De 2e Voorne Puttense Familie.

De Overijsselse familie. Deze familie zien we vooral terug in het oosten van Overijssel. In de omgeving van Denekamp (Overijsel) en in enkele plaatsen van Gelderland bevinden zich leden van deze familie. Het onderzoek naar deze familie loopt en over een aantal maanden zal hierover meer gepubliceerd worden.

De Dordrechtse familie(s). In de 17e en 18e eeuw leefden verder nog drie families in Dordrecht. Deze families hebben hoogst waarschijnlijk geen relatie met elkaar gehad. De zogenaamde 1e Dordtse Familie vangt aan met Pieter Franssen M(eu/o)lendijck en Henriche Stevens, die vermeld worden bij de geboorte van hun kind Jan (1683) aldaar. Deze familie is hoogst waarschijnlijk in 1834 uitgestorven met het overlijden van Willemina Molendijk (1834 Dordrecht). Zij was een achter-achterkleindochter van bovengenoemde Pieter Franssen. De 2e Dordtse Familie vangt aan met Jan Molendijk. Hij trouwde 1727 met Christina de Koningh en 1732 met Elisabeth de Graaff. Jan Molendijk was een jongman van Prinslant en behoort dus mogelijk tot de Dinteloord en Princelandse Familie (zie ook verder). In Dordrecht komen we alleen nog een getrouwde zoon tegen en mogelijk is met het sterven van deze zoon deze tak uitgestorven. De 3e Dordtse Familie omvat alleen Albert Molendijk (trouwde 1704 in Dordrecht) en zijn gezin. Albert was afkomstig van Sutphen. Er is verder niets van deze familie bekend.

De Dinteloord en Pincelandse familie. Deze familie vangt aan met Bastiaan Molendijk, die rond 1715 trouwde met Anneken Jansen en 1731 trouwde met Anneke Cornelisse van 't Geloov. In Dinteloord en Princeland vinden we nog twee trouwaantekeningen van twee zonen (Jan en Jacob) van Bastiaan terug. Verder weinig beknd over mogelijke nakomelingen van deze Bastiaan.

De Delfse Familie(s) omvat enkele personen, die de rond 1700 en rond het einde van de 17e eeuw de naam Meulendijk of Molendijk droegen.

Topografie.

De Molendijken bevonden zich vooral op de Zuid-Hollandse Eilanden. De volgende afbeelding geeft een overzicht van de verschillende plaatsen, die een o.a. een rol gespeeld hebben in het familieonderzoek.

 

De Eerste Ridderkerkse Familie is afkomstig van Ridderkerk. Zij moeten vandaar rond 1650 naar Dubbeldam zijn vertrokken. Dit valt in de periode van de inpoldering van het Eiland van Dordrecht. De inpoldering is begonnen rond 1600 en in de periode van 1600 tot 1650 is het grootste gedeelte van het Eiland van Dordrecht ingepolderd. De volgende afbeelding geeft de gehele inpoldering van het Eiland van Dordrecht door de eeuwen heen weer. Op het Eiland ontstonden diverse buurtschappen, waaronder Wieldrecht en Dubbeldam.




Copyright 2001, A.J. Molendijk A.J.Molendijk@inter.nl.net