Speciale onderwerpen
Het tau-teken
Een van de mooie symbolen die in de 'Franciskaanse wereld' worden gebruikt, is de tau,
Deze twee tekeningen zijn van de hand van
Jan Philippus, missionaris in Sumatra.
Deze T, deze letter T, of in het Grieks: de tau, is in vele vormen als hangertje of speldje te verkrijgen.
In Amerika of in Spanje, in Tsjechië of in Nederland: overal zie je mensen met zo'n tau-kruisje
aan een touwtje of opgespeld. Boven alle pagina's staat ook een afbeelding van Franciscus in de
vorm van een tau. Had je dat al opgemerkt?
Wat betekent deze tau? En waarom wordt het als een franciskaans herkenningsteken gebruikt?
Waar komt dat vandaan?
Om met dit laatste te beginnen: Franciscus heeft eens een briefje geschreven aan zijn vriend, broeder Leo,
waarin hij hem zegende. Deze broeder Leo bevestigde later dat Franciscus zelf deze zegen had
geschreven en getekend. Er stond een grote letter T met daaromheen in het Latijn/Italiaans:
Dns benedicat te, f leo, ofwel: Dominus benedicat te, frater Leo.
dat is:
De Eeuwige zegene jou, broeder Leo.
Daarboven had hij de zegen uit de bijbel geschreven:
De Almachtige zegene je en bescherme je. Hij tone je zijn gezicht
de Almachtige zij je genadig: hij wende zijn gezicht naar je toe
en geve je vrede.
Deze zegen die door de tau werd bekrachtigd, is de oude Joodse priesterzegen.
De laatste woorden "Hij geve je vrede" zijn waarschijnlijk voor Franciscus de aanleiding om deze zegen te gebruiken, juist omdat broeder Leo, zijn raadgever, zijn biechtvader en vriend, het op dat moment bijzonder zwaar had en in een levenscrisis verkeerde.
Het is een kruis, maar Franciscus tekent er een soort voorhoofd bij waarop dat teken geschreven wordt.
Het teken komt uit de profetieën van Ezechiël hoofdstuk 9, 4:
"Trek midden door de poort, midden door de stad Jerusalem en zet een
tauteken op het voorhoofd van de mannen die daar aan het huilen
zijn uit ellende om de geweldadigheid die daar plaatsvindt."
De letter T, ook geschreven als + of x, was de laatste letter
van het Griekse en het Hebreeuwse alfabet, of liever, van het alfabet waaruit
het Hebreeuws stamt. Later is dit symbool gaan fungeren als kruis: de voltooiing
van de Joodse wet. Later, in de tweede eeuw na Christus, werder er allerlei
berekeningen op losgelaten. Bijvoorbeeld: de letter T had de waarde van
300, de JE (eerste letters van JEzus) hadden de waarde 18: dat getal 318
kwam voor in het boek Genesis, waar Abraham 318 mannen besneed. Er werd dan
gezegd dat Abraham dat deed omdat hij al rekening hield met Jezus.
Het komt er dus op neer, dat de tau een teken is dat door Franciscus werd
gebruikt om Gods zegen en vrede door te geven. Hij werd daarin gesterkt
door Innocentius, de toenmalige paus, met wie Franciscus samen de regel
voor de nieuwe orde opstelde. Die paus voelde zich een soort profeet, die
tijdens de Kruistochten en de hervormingen van de kerk rondging met een
"linnen gewaad en een schrijfgereedschap in zijn riem, om de tau op
het hoofd van de rechtvaardigen te tekenen."
Tegenwoordig zien we op veel internetsites, een versmelding tussen kruis, tau en
Franciscus, in het bekende "mannetje".
Het lijkt ver af te staan van onze koele en cleane wereld. Wat wij over
hebben is een soort clubspeldje in de vorm van een tau, of een tau aan een touwtje,
waardoor je overal op de wereld elkaar kunt herkennen!
Zoals ik al ergens gezegd heb, heeft Jan Philippus en grote hoeveelheid
tau-tekeningen gemaakt. Ik heb er een paar (van de 200) op een bladzijde gezet.
Kijk maar een of er iets voor je bij is. Of liever: teken of ontwerp je eigen tau,
en stuur ze op!
Heb je een speciale foto of afbeelding van een tau, of een speciaal verhaal met een eigen herinnering,
laat het dan horen aan mijn e-mail adres:
p.vanderveer@inter.nl.net
Naar het begin van de pagina of
naar het overzicht van de website.
URL: http://www.franciscaans.nl | E-mailadres: p.vanderveer@inter.nl.net | Webredacteur: Piet Hein van der Veer