Service

Dit is afdeling 4, Service-afdeling. Je kunt gaan naar:
Computer, e-mail tips | Teksten van Franciscus en Clara | Gastenboek | Globalisering

Globalisering, wat is dat?

Ik heb de laatste tijd veel gehoord over globalisering. We hoorden van protesten bij alle bijeenkomsten van de grote geldmachten van de wereld. Maar wat is die globalisering?
Laat ik eens proberen samen te vatten wat ik begrepen heb.

1. Eén wereld!

Alles heeft met alles te maken Op economisch gebied komt dit het duidelijkst aan het licht.
Vager kan haast niet, maar toch is dit het waar het om draait.
Alles heeft te maken met alles: het verbergt een verlangen naar eenheid, die er niet is. Door dit holistische zinnetje uit te spreken, komt er een mooi gevoel van vrede over ons. Door de techniek en de informatie die we nemen en geven, moet het mogelijk worden de eenheid te bereiken die we als landen en continenten niet hebben weten te maken. Het kan!
De scheiding tussen de blokken leek voor West-Europa even voorbij na het uiteenvallen van de Sovjet Unie en vooral na de val van de Berlijnse Muur. Maar de scheiding heeft bij ons een nieuw accent gekregen door de duidelijke emancipatie van de moslims en de armoede van veel Afrikaanse landen. We willen dat niet, help!
De grote internationale bedrijven, die eigen regels hebben omdat er nog te weinig internationale regels bestaan, kunnen in China terecht, in Mexico, in Oekraiene, in Bulgarije, eigenlijk overal ter wereld. Alleen heeft Amerika enkele landen uitgeroepen tot schurkenstaten, met wie je geen handel mag drijven. China en India hebben zich sinds kort bij de internationale markt aangesloten.
In veel DerdeWereld-(=rest-)landen worden de goederen geproduceerd die in de oude Eerste Wereld (Amerika en Europa) en de oude Tweede Wereld (Sovjet Unie) worden gekocht. Op onze markten zie je bonen uit Taiwan en bananen uit Guatemala, koffie uit Honduras en speelgoed uit China. Overal is er wereldwijde handel. Maar ook overal is er sprake van kinderarbeid, armoede en oneerlijke handel.

2. Overal

Niet alleen is er een intensief contact op gebeid van economie, ook politiek, sport, cultuur, milieu, werk, armoede, gezondheid en terrorisme.
Het wereldwijd in elkaar overlopen beperkt zich niet tot de economie, maar is te zien op alle gebieden, van godsdienst en politiek tot maatschappijvorm, en van migratie tot vervuiling: alles gebeurt wereldwijd. Alles heeft met alles te maken. Elke toerist weet daarvan mee te praten. Maar diezelfde toerist vergeet welke vervuiling het reizen veroorzaakt.
Dus iedereen die het over globalisering heeft, moet wel even vertellen over welk onderwerp z(h)ij het heeft. Anders wordt de verwarring bij de toehoorder onnodig vergroot.

3. Te snel

De veranderingen gaan te snel. In elk gezin en kerk en maatschappij kun je horen dat het leven niet meer is zoals vroeger, en dat kan al 30 jaar geleden zijn. Zeker als we ons leven vergelijken met honderd jaar geleden, leven we nu in een totaal andere maatschappij. Ik kijk nogal eens naar Discovery, waar de details van de Tweede Wereldoorlog worden getoond, de Beulen van het Derde Rijk, de Veldslagen enz. Maar die tijd lijkt steeds langer geleden. Per jaar komt er voor mijn gevoel zo'n tien jaar bij, zo ver lijkt het van vandaag verwijderd. En wie in Ruanda, Liberia, Tsjetsjenië of in Argentinië is geboren, zal niets van je begrijpen als je de Tweede Wereldoorlog tot ijkpunt maakt.
De veranderingen zijn niet meer voor iets en na iets te definieren. Vroeger kon dat. Van voor de oorlog, werd gezegd, dat betekende zowel, van kwaliteit als conservatief. Maar na Vietnam werd dat al anders. Voor de jeugd van nu, die tegen de globalisering protesteert, is er geen ijkpunt. Iedereen moet rekening houden met van alles, met binnenland en buitenland. Het verleden lijkt afgeschaft. De verandering is constant, niets blijft hetzelfde. (Dat is een spreuk van 20 eeuwen terug). Maar het veranderende is nu ook niet meer te meten. Er zijn geen zekerheden meer, er is geen vast punt van vergelijking.

4. Anoniem

Wie veroorzaakt dat nu allemaal? Wie doet het of wie stuurt het?
De internationale bedrijven hebben wel een president directeur, de regeringen hebben een president of eerste minister en de niet-gebonden organisaties hebben een directeur, maar die zijn allemaal gebonden aan de internationale bewegingen. De beurs is de laatste jaren geweldig geëxplodeerd, de huizenmarkt is over de kop, omdat er een geloof aan ten grondslag lag, een geloof in een betere financiële toekomst. Het geloof in een rijkere toekomst is de basis van de jacht op groter en meer. ellende Een onredelijk geloof dat niet is gebaseerd op een openbaring en zich niet laat corrigeren door een gezag. Nu het geloof in die maakbare toekomst is gefrustreerd, gaan de kleine aandelenhandelaars terug naar een kleine spaarrekening, als ze tenminste nog geld overhebben.

5. De dupe

De grote bedrijven, regeringen en organisaties die beslissen en die af en toe een miljoen verspelen, die lijden er zelf niet echt onder. Maar als door een krisis in Europa de bananenboeren niet meer kunnen leven, of wanneer een Telefoonmaatschappij door geldgebrek ineens niet meer investeert in Zuid Amerika, dan lopen er ondoorzichtige lijnen; die lopen misschien morgen weer anders. De kleine man en vrouw ziet van alles gebeuren en dun dagelijks leven verandert, zonder dat ze de verre oorzaak kennen. De onmacht van die mensen is gigantisch. Anti-globalisten protesteren tegen dit soort verschijnselen.
Een onderwerp dat de gemoederen bezighoudt, is de monopoliepositie van de farmaceutische industrie. Dat is bijzonder duidelijk bij de bestrijding van aids. Ik las het volgende artikel op internet, zie www.wordsunlimited.nl/selectie/globalisering/globalisering_5/body_globalisering_5.html

6. Wat nu?

Uit wat ik boven vertelde, komen enkele dingen haarscherp naar voren: Globalisering is er. De economische, militaire, milieu-, de culturele en sociale onderlinge verbanden zijn niet meer weg te denken. De trein is op gang gekomen.
De tijdelijke remmen op de globalisering zijn: de economische recessie, de bescherming van de eigen belangen op allerlei gebied, en natuurlijk terrorisme en sabotage.
Er is behoefte aan een ijkpunt in de geschiedenis. Je moet weer kunnen meten sinds wanneer er iets veranderd is.
Er is behoefte aan een internationaal moreel gezag, waaraan iedereen zich onderwerpt. Nu zijn er ook wel organen, maar we zien hoe verschillende machtige landen met die politieke organen spelen wanneer het hen uitkomt. Het wantrouwen tussen Europa en Noord Amerika groeit. Na de oorlog in Irak met al zijn gruwelen is er weinig over van vertrouwen. En tochmoeten we met alkaar verder.
De macht van de economie kan bewust gestuurd worden. De Directeur-generaal van de Wereldbank heeft een nieuwe strategie aangekondigd. De directeur-generaal van de Wereldhandelsorganisatie is het met de anti-globalisten eens. De internationale bedrijven, de regeringen en de niet-gebonden organisaties kijken over hun eigen grenzen heen - als het goed is, en nemen hun verantwoordelijkheid.
Kunnen de staten met hun eigen geschiedenis nog wel een eigen politiek maken? Er zijn weinig grenzen meer, in Europa hebben we de €-euro en in Amerika hebben ze de $-dollar. In Nederland weten we niet meer welke de normen en waarden zijn die voor iedereen gelden. We eisen wel van de vreemdelingen dat ze zich aan die onbekende normen aanpassen. Geen wonder dat velen zich terugtrekken uit grote organisaties, overduidelijk in kerken, politiek en betaald voetbal, en zich richten op uitgaan, kleine groepen, godsdienst in kleine kring beleefd, op tv vooral spelletjes. De burger trekt zich terug uit het ingewikkelde spel, dat nog verergerd wordt door de politieke arrogantie en religieuze onmacht op nationaal niveau. In hoeverre zijn de staten in staat om zich te profileren als vertrouwde (moeder)grond, met eigen taal en cultuur waar je trots op bent? Of zijn we aan het einde van de kleine culturen en landjes?
De anti-globalisten zijn enerzijds georganiseerd, en worden erkend als duidelijke speler. Maar er is ook een niet georganiseerde stroming, die ongrijpbaar is en door een krachtig geloof wordt gedreven. Het moeilijke is dat er niet een aanspreekpunt is of een afgevaardigde, die kan onderhandelen en spreekbuis is.
Al deze gegevens brengen nog geen lijn naar de toekomst. Ik moet er niet aan denken dat er een wereldregering komt die bepaalt wat ik mag doen of denken. De veranwoordelijkheid voor de armoede in de wereld brengt vele ondernemingen en banken ertoe om "ethisch te beleggen". Ondanks alle verschillen is er ook een wil om de wereld als een geheel te zien en te beleven en eraan te werken. De mooie praat is voorbij. Solidariteit mag alleen nog maar gezegd worden als er meteen uitgewerkt wordt hoe die bereikt kan worden en hoe je dat zelf doet.
Er is grote behoefte aan een kleinschalige binding. Wie kan die aanbieden? Wie is er niet te verdacht door banden met de oude politiek of kerkelijke instituten?
Er is geen effectieve armoedebestrijding mogelijk zonder globalisering. De antiglobalisten en de "markt" hebben elkaar nodig. Globalisering moet in banen geleid worden. Eebn van de instrumenten is de United Nations Development Program. De armen en de uitgebuite kinderen hebben verdedigers nodig. De utopie is het samengaan van antioglobalisten met globalisten. Een andere weg is er niet.

7. Samen: elkaar bestrijden én helpen


De Amerikaanse politicoloog Barber noemde het een strijd tussen McWorld en Jihad. Een oorlog tussen twee partners die samen verder moeten. De oorlog tussen aan de ene kant computers, het geld, informatie en economische macht en aan de andere kant religie, aarde, tradities, eigen taal en cultuur. Maar ze kennen elkaars wereld: in elke klein Afrikaans dorp lopen ze op Nikes en met spijkerbroeken, en de MacDonald, Coca Cola en andere kapitalistische symbolen worden verkocht in natuurparken en ook veel oude nonnen en monniken weten met de computer om te gaan. Iedereen hoort bij de twee werelden, verscheurd en met wisselende loyaliteiten. Verantwoordelijk voor elkaar en de toekomst, en gruwend van elkaars denkbeelden.

Slot

Globalisering is de wereld waarin we leven.

Om te lezen:
Jean-François Rischard, Twintig wereldproblemen, twintig jaar om ze op te lossen, Lemniscaat, 2002,
De bijbel van de anti-globalisten: Noreena Hertz, De stille overname, Contact, Amsterdam/Antwerpen, 2002.

Als u commentaar of aanvullingen hebt op deze pagina, stuur mij dan een e-mailbericht.

Uw commentaar is zeer welkom! Wie wil helpen om deze ingewikkelde pagina wat eenvoudiger of completer te maken? Mail mij met suggesties op mijn bekende adres p.vanderveer@inter.nl.net
Naar het begin van de pagina of
naar het overzicht van de website.
URL: http://www.franciscaans.nl | E-mailadres: p.vanderveer@inter.nl.net | Webredacteur: Piet Hein van der Veer