Cultuurhistorische fietstocht

De volgende informatie werd ontvangen van:

statenfractie van utrecht

Postbus 80300, 3508 TH Utrecht

Een cultuurhistorische fietstocht van de Rijn naar het Eemmeer

Beleef en ontdek het in de Vallei langs de Grebbelinie!

Dat is het uitgangspunt voor de schets van de fietsroute die de PvdA-Statenfractie van Utrecht aan het College van Gedeputeerde Staten wil aanbieden.

Wij hebben daarbij een fietsroute voor ogen die dwars door de Gelderse Vallei langs de Grebbelinie loopt. Een fietsroute tussen de Rijn en het Eemmeer, langs het Valleikanaal en de Eem, waar de historie van deze drie eeuwen oude verdedigingslinie meer tot leven komt. Waar bijvoorbeeld informatieborden langs de fietsroute de geschiedenis van de Grebbelinie en het landschap weer “boven water’ brengen. Waar je kunt stoppen bij specifieke elementen van de Grebbelinie als dijkjes, sluizen, verdedigingsbolwerken (bunkers) en recreatieve voorzieningen zijn om te verblijven. Wij denken daarbij aan picknickplaatsen, speelveldjes en korte wandelroutes. Ook zijn hier en daar eenvoudige voetbruggen nodig om over het Valleikanaal aan de overkant over “de dijk” te kunnen wandelen of sluizen en bunkers te bezichtigen. Een klein informatiecentrum langs de route kan de fietstocht extra aantrekkelijk maken. Hier kan men zich door middel van interactieve media oriënteren op de Grebbelinie en ontwikkelingen in de Vallei. Tot slot bevordert het aantakken op andere fiets- en wandelroutes in de Vallei of naar de Veluwe/Heuvelrug niet alleen de aantrekkelijkheid van de voorgestelde fietsroute, maar ook die van het al bestaande fiets- en wandelnet in de Vallei.

Aantrekkelijkheid verhogen door wisselwerking van initiatieven in de Vallei

De route wordt nog aantrekkelijker en gevarieerder als er een wisselwerking plaatsvindt tussen initiatieven van diverse organisaties en gemeenten in de Vallei. Voorbeelden zijn:

	Het plan van aanpak dat in Eemland ontwikkeld wordt voor het gehele buitengebied (Eemland en een deel van de Vallei). Centraal staan daarin plattelandsvernieuwing en ontwikkeling van natuur en recreatie in het landelijk gebied.
	De reconstructie binnen de Vallei, waarin recreatie en toerisme ook een belangrijke plaats innemen.
	De visie van de Stichting Het Utrechts Landschap op de Gelderse Vallei gepresenteerd tijdens de week van het landschap onder het motto “Venster op de Vallei”.
	De diverse initiatieven van het Recreatieschap en Waterschap in de Vallei.
	De initiatieven van de Vereniging Vallei & Boerderij. Deze vereniging stimuleert het agrotoerisme als een van de economische peilers voor de vernieuwing van de landbouw. De daarbij aangesloten boerderijen bieden diverse producten aan: onderdak (bed en brood), bezoek aan boerentuinen en boerderijen, huifkar- en kanotochten, etc.
	De fiets- en vaarboot over de Eem die de Waterlijn Amersfoort graag in de vaart wil brengen. Met de fiets op de boot over de Eem waarbij het mogelijk is om bij enkele plekken langs de Eem uit te stappen.
	De diverse cultuurhistorische kringen die rond de Grebbelinie en het Valleikanaal actief zijn (werkgroep van het Gilde “de Grebbelinie boven water”).
	De roeivereniging Hemus die plannen heeft om de roeimogelijkheden op het Valleikanaal te verhogen.
	Provinciaal cultuurhistorisch beleid, waarin de vestings- en verdedigingswerken speerpunten van beleid vormen.

Een unieke kans

Zo’n fietsroute is een unieke kans:

Om in een gebied gelegen tussen Veenendaal en Amersfoort recreatie en toerisme dicht bij huis nog aantrekkelijker te maken.

	Om het agrotoerisme in de Vallei te stimuleren.
	Om ons cultuurhistorisch erfgoed als de Grebbelinie in onze prachtige provincie meer “boven water” te krijgen.
	Voor de provincie om initiatieven rond recreatie en toerisme in de Vallei te ondersteunen en waar nodig te bundelen voor een nog beter resultaat.

Verzoek

Zo’n unieke kans sluit naadloos aan bij de ambities van het Collegeprogramma van Gedeputeerde Staten van onze provincie.

De gedeputeerde de heer mr. D.H. Kok heeft voor deze fietsroute wel een unieke combinatie van portefeuilles: Verkeer en Vervoer, en Recreatie en Cultuurhistorie. Vandaar dat wij aan deze gedeputeerde dit plan met bijbehorende schets van een mogelijke route aanbieden en voorleggen. Wij verzoeken hem (het College):

	dit initiatief voor een dergelijke cultuurhistorische en recreatieve fietsroute op te pakken en deze binnen afzienbare termijn te realiseren. Uiteraard kan dat alleen in samenwerking met alle betrokken partijen in de Vallei zoals de gemeenten, de “schappen”, gebiedscommissies en diverse particuliere organisaties.
	de schets die wij –met behulp van Mw. C. Daalderop van de provincie Utrecht- (zie bijlage) hebben opgesteld, daarbij als eerste aanzet te gebruiken. Deze schets geeft aan wat al geschikt en aantrekkelijk is voor recreatief fietsen, welke fietspaden voor dit doel moeten worden aangelegd, welke fietspaden verbeterd moeten worden en waar een gewenste brug/veerverbinding bij de Eem dient te worden gerealiseerd. Aanvullend hierop zal geïnventariseerd moeten worden welke delen van het al bestaande fietspad verbreed moeten worden. Delen van het huidige fietspad zijn op dit moment te smal voor een recreatieve route. De route vanaf Amersfoort naar het Eemmeer zal direct vanaf Amersfoort zoveel mogelijk langs de Eem moeten lopen (blik op de Eem). Dit zal een grote inspanning met zich meebrengen.
	voor de Kadernota in het voorjaar 2001 een eerste aanzet van plan van aanpak te ontwikkelen, inclusief een financiële raming. Wij denken aan een realisatietermijn van vijf jaar: startend in 2002 en gerealiseerd voor 2007.
	in het plan zo veel mogelijk initiatieven op te nemen, waaronder de fiets- en vaarboot van ‘De Waterlijn Amersfoort’, verruiming van kano-, roei- en wandelmogelijkheden rond de Grebbelinie/Valleikanaal en het aantakken op bestaande routes in de Vallei (waaronder de boerenvallei routes).
	de ontbrekende schakels van de route in het ‘recreatief fietsverbindingenplan’ op te nemen.
	tot slot vinden wij dat de Grebbelinie als belangrijk cultuurhistorisch- en landschappelijk element voor de toekomst behouden moet blijven met een daarbij behorende status.

De Grebbelinie in vogelvlucht

De Grebbelinie moest samen met de IJssellinie en de Waterlinie, de Randstad (Holland) verdedigen tegen invallen van de vijand. Het idee voor de Grebbelinie is ontstaan in het licht van de 80 jarige oorlog en vanuit de wens om Holland te beschermen tegen de inval van de vijand uit het zuiden, de Fransen. In 1700 is het tracé verkend door Menno van Coehoorn, een vestingsdeskundige uit die tijd. In 1745 is men met de aanleg begonnen. Toen de Fransen (bron: provinciekalender 1995) in 1794 binnenvielen, heeft men de linie ingezet en grote delen van de Vallei onder water gezet (geïnundeerd). In 1899 is de Linie door Napoleon zelf voltooid.

In 1933 is het Valleikanaal gegraven en dient het als hoofdafwatering van de Vallei. Het is aangelegd in het kader van de “werkverschaffing”, dus veel zwaar handarbeid. Aanvankelijk was het bedoeld als een echt kanaal voor de scheepvaart naar de Zuiderzee. Maar daar stak de provincie Utrecht een stokje voor om de reden dat het niet mocht concurreren met het Amsterdam-Rijn kanaal. Met de afsluiting van de Zuiderzee was dat vervolgens helemaal niet meer aan de orde.

In 1938/1939 zijn er langs het Valleikanaal bunkers gebouwd door Nederland. Tijdens de Tweede Wereldoorlog bleek de Grebbelinie nog van strategische betekenis te zijn. In 1939 is de Vallei onder water gezet om de Duitsers te weren. Na de capitulatie zijn er door de Duitsers enkele (grote) bunkers geplaatst. Aan het einde van de oorlog heeft de Grebbelinie nog een belangrijke rol van betekenis gespeeld.

Behoud van de Grebbelinie als belangrijk cultuurhistorische en landschappelijk element vinden wij van groot belang. Op dit moment inventariseert de provincie deze elementen en worden de mogelijkheden onderzocht om deze voor de toekomst te conserveren.

Laatste nieuws:

Op 28 mei 2001 hebben de Statenfracties van CDA, D66, Groen Links, PvdA en de VVD een motie aangenomen, waarin het College van Gedeputeerde Staten van Utrecht wordt gevraagd er zorg voor te dragen, dat de bovenstaande fietsroute binnen 5 jaar wordt gerealiseerd, te starten in 2002 en te realiseren vóór 2007.

Colofon:

Productie van de PvdA Statenfractie Utrecht, december 2000

Tekst: Christa Begemann, fractievoorzitter PvdA Statenfractie

Nelleke Wuurman, statenlid Cultuur en Economie

Lay-out: Corrie Baris

Drukwerk: Grafisch Centrum Provincie Utrecht,

met dank aan: Arnold De Voogd

PvdA Statenfractie van utrecht

Postbus 80300

3508 TH Utrecht

T 030-2582297

Email: PvdA@provincie-utrecht.nl

U bevindt zich op de website van Fietsen Eén Twee Drie. Onze site is volop in beweging. Stuur uw routes, suggesties, correcties en aanbevelingen aan ons toe. Onze internetadressen zijn: voor Nederland: www.fietsen.123.nl (let op de punt ná fietsen), voor België: www.fietsen123.be (zonder punt na fietsen!) en voor Europa: www.fietsen123.eu. Ons e-mailadres voor alle landen: fietsen@fietsen.123.nl