Hiernaast enkele artikelen die onlangs in het nieuws verschenen. Eronder het commentaar hierop.
Regelmatig duikt Nijmegen op in de media waarbij steevast vermeld wordt dat het om de oudste stad van Nederland zou gaan. Als men het maar vaak genoeg blijft roepen en er geen weerwoord komt, zou men ook nog gaan denken dat het zo is. Niets is minder waar!
De tegenargumenten zijn duidelijk genoeg.
- Dat Nijmegen van keizer Trajanus stadsrechten zou hebben gehad is een onbewezen aanname. De stad Noviomagus die van Trajanus stadsrechten kreeg was de Duitse stad Neumagen, waar Trajanus immers ook stadhouder was. In Nijmegen is hij nooit geweest, laat staan dat hij er zeggenschap zou hebben gehad. De Nederlandse historici blijken nog steeds geen onderscheid te kunnen maken tussen een van de 12 Noviomagi uit de Romeinse tijd en haspelen deze regelmatig door elkaar met alle foutieve opvattingen tot gevolg. Dat Nijmegen in de Romeinse tijd Noviomagus geheten zou hebben, is eveneens een foutieve en feitelijk nooit bewezen veronderstelling. Daar is geen enkele bewijs voor. De naam Noviomagus is er op geen enkel Romeins relict aangetroffen. De steen met dit opschrift waar men in Nijmegen mee schermt, is afkomstig uit Zuid-Duitsland (Pfünz).
- In de continuïteit van de geschiedenis van Nijmegen ontbreken ruim 8 eeuwen: het in historische kring bekende maar angstvallig verzwegen "Gat van Nijmegen". Hoezo oudste stad als er 8 eeuwen van bewoning ontbreken? Nadat de Romeinen ons land en ook Nijmegen verlaten hadden in de 3e eeuw, kwam er pas in de 11e eeuw weer bewoning op gang. Dat wordt niet alleen door Museum Het Valkhof zelf verklaard, maar ook archeologisch ontbreekt in Nijmegen elk spoor van bewoning tussen de 3e en 11e eeuw. Van Karel de Grote weet inmiddels iedereen dat hij daar nooit geweest is. Van zijn vermeende paleis is nooit één steen gevonden. Ook "Het Bronnenboek van Nijmegen" (zie aldaar) laat dit gat zien. Tussen de 3e en 8e eeuw vertoont het zowiezo al 5 eeuwen met niets. Daar moet nog de Karolingische periode aan toegevoegd worden en het grote gapende gat in de bewoningscontinuïteit is levensgroot zichtbaar. Slechts enkelen blijven tegen beter weten in de niet aanwezige continuïteit als de waarheid verkondigen.
1. Alsof het de Romeinen een zorg zou zijn geweest wat er met de plaatselijke bevolking zou gebeuren na hun vertrek, nog afgezien van het feit dat er geen plaatselijke bevolking was.
2. Dat er toen Bataven woonden in Nijmegen is een nooit bewezen opvatting. De Bataven woonden in Noord-Frankrijk waar Béthune hun hoofdstad was. (Zie verder de boeken van Albert Delahaye, waarin dat haarfijn en onweerlegbaar wordt aangetoond).
3. Dat de Bataven handel dreven is een misvatting. Dat ze zo hier en daar wel eens wat goederen ruilden met de Romeinen (ganzen voor platanen!) is bekend, maar echte handelaars waren het niet.
4. En dan dat marktrecht? Handel met wie? In heel Nederland was verder geen bewoning. Met wie zouden de Bataven na het jaar 105 handel hebben moeten drijven? Daar is, ook archeologisch, geen enkele bewijs voor. De Bataven waren geen handelaars!
De oudste stad van Nederland met een aantoonbare continuïteit blijft onbetwist Maastricht.
Vondst kasteel uit 1100.
16-08-2011.
NIJKERK - Een fraaie middeleeuwse vondst, waaraan een soapverhaal vastzit. Zo omschrijft de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed de ontdekking van een oude vesting bij de buurtschap Appel tussen Barneveld en Nijkerk. De vondst wordt aangemerkt als archeologisch rijksmonument. De dienst stuitte op de resten van een walburg, een versterking met wallen, grachten en restanten van houten gebouwen. Het complex meet 100 bij 65 meter. Een vondst van die omvang is zeldzaam, zegt de rijksdienst.
Het middeleeuwse kasteel was eigendom van de Hamalandse graven, die de Veluwe, de Achterhoek en de IJsselstreek tot hun territorium rekenden. Toen de zoon van graaf Wichman van Hamaland in 970 overleed, schonk de graaf de vesting en bijhorende hofboerderij aan een klooster. Zijn twee dochters waren het daar niet mee eens en voerden een verbitterde strijd. ‘Een middeleeuwse GTST’, aldus de rijksdienst.
Er is vrijwel niets meer te zien van het middeleeuwse kasteel. De ontdekking van een vreemde vorm in het landschap leidde tot de vondsten, die dateren uit de periode 970-1600 en volgens de dienst bewijzen dat Appel destijds een bestuurlijk en economisch centrum was, zoals men in 2009 op basis van eerste onderzoeksgegevens al meldde.
Commentaar: Een vreemde vorm (?) in het landschap leidde tot bovenstaand relaas. Het is inderdaad een soapverhaal, maar dan van de Rijksdienst. De datering is bewust vrij ruim gehouden, dan kun je immers alle kanten uit, maar van een kasteel uit de 1100 kan beslist geen sprake zijn. Het was waarschijnlijk gewoon een nederzetting (het begin van Nijkerk?). De aangehaalde adelijke familie hoort er in elk geval niet thuis. Dus op grond daarvan kan al de conclusie getrokken dat het niet om een 'kasteel' gaat. Die waren overigens in die tijd van steen en zeker niet van hout!
De genoemde graaf Wichman van Hamalant wordt vermeld in Franse kronieken, die over Frankrijk gaan en niet over Nederland. In de kroniek van St.Bertin (het klooster bij St.Omaars) uit 838 wordt Hamaland (ook Hamarlant) genoemd dat ligt tussen de Mosa en de Seine. En daar is geen vierkante meter van Nederland bij. Deze graaf Wichman van Hamaland hoort thuis in Frankrijk en is hetzelfde als Henegouwen (Hainaut in het Frans, Haino-ensis in het Latijn en Heinegowe in oud-frans), waarvan de kern toen gevormd werd door de steden Cambrai (Kamerijk), Avesnes, Le Quesnoy en Valenciennes. Hamois ofwel le pays de Ham in het departement Somme is een verwijzing naar de klassieke naam Hama-land.
Overigens is van deze en andere adelijke families in Nederland historisch nooit iets aangetoond. Algemeen bekend is immers dat de eerste graven van Holland en van Gelre uit Frans- en Belgisch Vlaanderen kwamen. En daar lag het klassieke Hamaland naast.
Volgens de Nederlandse traditie lag Hamaland (ook wel Amelande genaamd) aan weerzijden langs de IJssel en daar hoort het gebied rond Nijkerk beslist niet bij. De naam "Ham" komt in Nederland zo'n 35 keer voor, typische vorm van migratie, maar geen enkele keer bij Nijkerk. Het dichtst daarbij ligt Den Ham, een gehucht onder Hoogland. Opvallend is dat de naam "Ham" in Nederland, 14x in Groningen voorkomt, 10x in Noord-Brabant, 2x in Overijssel, 5x in Utrecht en 5x in Gelderland, maar geen enkele keer langs de IJssel en ook geen enkele keer ten noorden van de Veluwe.