Borderline syndroom:
Een persoonlijkheidsstoornis gekenmerkt door o.a. een voortdurende wisselvalligheid in stemming en zelfbeeld, resulterend in een instabiliteit in relaties met daarnaast impulsiviteit, driftbuien, soms dreigen met zelfmoord. De persoon is onzeker over zijn identiteit. Volgens psychoanalytici ontstaat de borderline persoonlijkheid door een stoornis in de ontwikkeling van de vroegkinderlijke relaties.
Korte Eerste indruk over de Linehan methode training en therapie voor Borderline Persoonlijkheids Stoornissen (BPS).(Marsha Linehan)
Allereerst moet mij van het hart dat ik altijd heb getwijfeld aan de borderline persoonlijkheidsstoornis als een duidelijk afgrensbare problematiek. Een van de eerste dingen die ik dan ook altijd doe wanneer ik een artikel of boek over de borderline persoonlijkheidsstoornis lees, is op zoek gaan naar een duidelijke beschrijving. Ik moet zeggen dat ik deze duidelijke beschrijving nog niet ben tegengekomen. De handleiding voor training en therapie t.b.v. borderline persoonlijkheidstoornissen ontbeert een duidelijke beschrijving van wat nu onder een borderline persoonlijkheidsstoornis verstaan moet worden. Er wordt kort verwezen naar de biosociale theorie van de borderlinepersoonlijkheidsstoornis die disregulatie van emoties als belangrijkste kernstoornis ziet. Men ziet een biologische aanleg die kennelijk in wisselwerking met de sociale omgeving niet of zelden leidt tot verbetering maar juist een ontstaan van de borderlinepersoonlijkheidsstoornis.. Daarmee is zo ongeveer alles gezegd over wat een borderlinepersoonlijkheidsstoornis nu eigenlijk is.

Vervolgens gaat Linehan over tot een lange verhandeling over haar behandelmethodiek. Deze behandelmethodiek behelst een uitgebreide verzameling van trainingen van interacties, sociale vaardigheden, motivatietechnieken die zij samenbrengt onder de noemer dialectische gedragstherapie en zich grotendeels afspeelt in een groep lotgenoten aangevoerd door twee therapeuten. Linehan neemt als uitgangspunt dat de wijze waarop de interactie binnen de groep gestalte krijgt een belangrijkere plaats inneemt dan specifieke vaardigheden. Zij heeft bij de ontwikkeling van haar therapie uitgebreid leentjebuur gespeeld bij cognitieve gedragstherapieën, groepspsychotherapieën assertiviteitstrainingen en psychodrama-therapieën.

De methodiek is ingewikkeld en uitgebreid in de zin dat met tal van voorwaarden rekening gehouden dient te worden waaronder een goede training of therapie moet plaatsvinden. Het is in beeldende meer een opsomming van alle ingrediënten dan een duidelijk kookboek. Naar mijn mening te pretentieus gezien de hoeveelheid ingrediënten en veel te mager over hoe de ingrediënten bewerkt, samengevoegd en gekookt moeten worden. Veel, te veel wordt overgelaten aan de interactie tussen therapeuten en cliënten. Alhoewel ik zelf geen aanhanger van een zuiver protocollaire benadering ben ik van mening dat de Linehan methode te tweeslachtig is. Enerzijds erg streng en voorschrijvend en anderzijds binnen de therapie zelf juist obscuur.

Kijken wij naar de vaardigheden die men bij de Linehan methode poogt aan te leren: Wijze geest, observeren, beschrijven, houding zonder oordeel, intermenselijke effectiviteit, zelfgeruststelling, bouw op/maak vaardig. Een aantal gedachten komen bij mij op: hier is een stel padvinders aan het werk, er hangt een zweem wetenschappelijkheid over, het klinkt spannend in die zin: wie wil geen wijze geest en ook klinkt het zweverig en geitewollensokkerig. Alles wat de kleine prins van Antoine Saint Exupery zou willen zijn, alles wat je maar ooit zou willen zijn lijkt aan bod te komen. Het lijkt ook op een kralen voor inboorlingen tactiek die de missionarissen toepasten. Of het de borderliner -zo die al überhaupt bestaat- nu echt helpt?
©Frank Strijthagen 18-2-2000