korenmolen Havekes Mölle te Twello
Deze molen aan de Molenstraat / Havekespad 13 in Twello, gemeente Voorst, wordt bemand door twee vrijwillige molenaars die door hun zorg, aandacht en vakbekwaamheid er voor zorgen dat de molen een schoolvoorbeeld is van goed en deskundig molenbeheer.
|
|
Havekes Mölle, v/h de Volharding
achtkante stellingkorenmolen stellinghoogte: 6,8 meter heuvelhoogte: 0,8 meter romp met riet gedekte achtkant op achtkante stenen onderbouw gelaste stalen roeden, 23,50 meter Oudhollands (met windborden) aslengte: 5,05 meter neuten kruiwerk met kruirad Vlaamse vang met wipstok (met prinsjeswerk) 1 koppel 17der maalstenen bovenwiel met 65 kammen bonkelaar met 33 kammen, steek 10,7 spoorwiel met 105 kammen steenschijfloop met 32 staven, steek 9 cm overbrengingsverhouding 1 : 6,5 |
Op de plaats van de huidige molen stond al in de 14e eeuw een molen en wel een standerdmolen.
|
|
Hiernaast is de originele bouwtekening te zien. Havekes Mölle is een zogenaamde stellingkorenmolen omdat er rondom een opvallende stelling, ook wel genoemd balie of omloop, is aangebracht. Dit type molen is bewust hoog gemaakt om boven de omliggende huizen uit te komen en deze hoogte is nodig om voldoende wind te vangen om te kunnen malen. Vanaf de stelling wordt de molen bediend en dat wil zeggen dat dit de plaats is van waar de zeilen worden voorgelegd en de molen op de wind wordt gezet. |
De kap is het bovenste gedeelte van de molen waarin de zware bovenas ligt, waaraan aan de
buitenkant de roeden zijn bevestigd en in de kap het grote bovenwiel dat voor de aandrijving
van al het gaande werk, zoals de molenstenen, is vast gezet. Deze kap is in zijn geheel
draaibaar en glijdt over zware houten blokken, neuten genaamd.
Om de molen op de wind te kunnen zetten - kruien noemt de molenaar dat - moet de kap worden
gedraaid. Daarvoor zijn er zware balken in en aan de kap bevestigd die altijd een opvallend
detail van de molen vormen. Horizontaal steken er de lange en de korte spruit door de kap die
met vier schoren weer met de zware vertikale staartbalk zijn verbonden. Beneden aan de
staartbalk is het kruirad bevestigd dat door zijn spaken en kleurige beschildering meteen
opvalt. Door aan dit kruirad te draaien wordt d.m.v. kettingen die aan de staartbalk en aan
de liggers van de stelling zijn bevestigd de zware molenkap en daarmee de wieken op de wind
gezet, zodat de molen kan draaien en malen.
Op de gietijzeren bovenas is in relief weergegeven IJZERGIETERIJ, de rest is verborgen
onder de vulstukken ter hoogte van het bovenwiel, daarachter is het jaartal 1903 te lezen.
Deze bovenas is afkomstig van de voormalige molen in Den Ham (Ov.).
|
|
Hiernaast is de gevelsteen te zien die in de zuidoostgevel is ingemetseld. Foto: E. Tijman
|
Enige foto's gemaakt door een enthousiaste bezoeker.
Vermelding op de Nederlandse molendatabase: Havekes Mölle
Deze pagina is onderdeel van
de molenhomepage van B. D. Poppen.
- Copyright © 1999/2008 
